స్వపక్షం నుంచీ ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న సీఎం చంద్రబాబు
షిర్డీ సాయి ఎలక్ట్రికల్స్ విషయంలో టీడీపీ యూ-టర్న్: వైఎస్సార్సీపీ ‘బినామీ’ ఆరోపణల నుండి భూ కేటాయింపు వరకు..
చంద్రబాబు నాయుడు ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు, షిర్డీ సాయి ఎలెక్ట్రికల్స్ (ఎస్ఎస్ఈఎల్ సంస్థ) జగన్ మోహన్ రెడ్డికి మరియు ఆయన బంధువు, కడప వైఎస్సార్సీపీ ఎంపీ వైఎస్ అవినాష్ రెడ్డికి సంబంధించిన బినామీ కంపెనీ అంటూ అప్పట్లో టీడీపీ పెద్ద ఎత్తున ఆరోపించింది .
ఈ స్పష్టమైన వైఖరి మార్పు వెనుక ఉన్న ఉద్దేశాలపై విమర్శకులు మరియు ప్రతిపక్షాలు.. చంద్రబాబు నాయుడు వ్యవహారశైలిపై ఇప్పుడు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. ఇది ఆర్థిక ఆచరణాత్మకతకు సంకేతమా లేక బయటపడని సంబంధాల ఫలితమా అనే దానిపై సోషల్ మీడియాలో పెద్దఎత్తున దాడి మొదలయింది . దీనికి టీడీపీ , కూటమి నేతల నుంచి స్పందన శూన్యం .
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తెలుగుదేశం పార్టీ నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం, కడప జిల్లాలో ₹4,914 కోట్ల గ్రీన్ఫీల్డ్ ఉత్పాదక కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి షిర్డీ సాయి ఎలక్ట్రికల్స్ లిమిటెడ్ (SSEL)కు 466 ఎకరాల భూమిని కేటాయించడానికి ఆమోదం తెలిపింది.
స్వపక్షం నుంచీ విమర్శల దాడి . ..
ఈ భూమి కేటాయింపు నిర్ణయాన్ని టీడీపీ తీసుకున్న యూ-టర్న్గా భావిస్తున్నారు. ప్రతిపక్షాల నుంచే కాదు . .. స్వపక్షం టీడీపీ , మిత్రపక్షం జనసేన నుంచి కూడా ఆరోపణలు లేస్తున్నాయి . ఈ వ్యవహారంలో కోట్లాదిరూపాయలు లబ్దిపొందటం వల్లే చంద్రబాబు దీనికి గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చినట్లు ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి . ఎందుకంటే, ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (వైఎస్సార్సీపీ) ప్రభుత్వ హయాంలో మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి మరియు అతని అనుచరులకు SSEL ఒక “బినామీ” కంపెనీ అని టీడీపీ ఆరోపించింది. ఆరోపించడమే కాదు . . అప్పట్లో పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమం కూడా చేశారు .
పరిశ్రమలు మరియు వాణిజ్య శాఖ ద్వారా శనివారం, జనవరి 10న ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు (జీ.ఓ.) నెం. 16 ద్వారా అధికారికంగా ఆమోదం పొందిన ఈ నిర్ణయం, జనవరి 3న రాష్ట్ర పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహక కమిటీ మరియు జనవరి 6న రాష్ట్ర పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహక బోర్డు నుండి పొందిన అనుమతుల తర్వాత వెలువడింది.
వైసీపీ అధినేత , మాజీ సీఎం జగన్మోహన్ రెడ్డి బినామీగా అభివర్ణించిన ఒక కంపెనీకి అనుకూలంగా వ్యవహరించడం వెనుక ఉన్న విజ్ఞతపై కొందరు మంత్రులు ప్రశ్నించినట్లు తెలిసింది. అయితే, ఆంధ్రప్రదేశ్లో పెట్టుబడి పెట్టడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఎవరికైనా స్వాగతం అని ముఖ్యమంత్రి వారికి నచ్చచెప్పినట్లు కూటమి నేతలు పైకి ప్రచారం చేస్తున్నారు .
కడపలోని కొప్పర్తిలో ఉన్న మెగా ఇండస్ట్రియల్ హబ్లో ఉన్న ఈ ప్రాజెక్ట్, ఎలక్ట్రికల్ స్టీల్ (కోల్డ్ రోల్డ్ గ్రైన్ ఓరియెంటెడ్ లేదా CRGO), ప్యాకేజ్ సబ్స్టేషన్లు, రింగ్ మెయిన్ యూనిట్లు, ప్యానెల్ బోర్డులు, విండ్ మాస్ట్లు మరియు సంబంధిత భాగాలను ఉత్పత్తి చేయనుంది.
ఇది 5,000 ప్రత్యక్ష ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుందని అంచనా వేయబడింది మరియు నాలుగు దశలలో ₹4,864 కోట్ల స్థిర మూలధన పెట్టుబడిని కలిగి ఉంటుంది, పూర్తి కార్యకలాపాలు జనవరి 2027 మరియు ఏప్రిల్ 2028 మధ్య ప్రారంభం కానున్నాయి.
సైట్ పరిమితుల కారణంగా ప్రారంభంలో కోరిన 540 ఎకరాల నుండి సర్దుబాటు చేసి, SSELకు ఎకరాకు ₹8 లక్షల రాయితీ ధరకు 466.35 ఎకరాల భూమిని కేటాయించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి విధానం 2024-2029 కింద అందించే ప్రోత్సాహకాల ప్యాకేజీ గణనీయంగా ఉంది: స్థిర మూలధన పెట్టుబడిలో 54.07% వరకు, ఇందులో ₹729.6 కోట్ల పరిమితితో 15% సబ్సిడీ, ₹349.12 కోట్ల వరకు 8% ఉపాధి సబ్సిడీ, విద్యుత్ టారిఫ్ రీయింబర్స్మెంట్లు మరియు రాష్ట్రంలోపల అమ్మకాలపై ₹1,481.7 కోట్ల పరిమితితో పూర్తి నికర ఎస్జిఎస్టి రీయింబర్స్మెంట్ ఉన్నాయి. అదనపు మద్దతులో భాగంగా రైల్వే సైడింగ్ కోసం 30 ఎకరాల భూమి మరియు సమీపంలో 100 మెగావాట్ల సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్ ఏర్పాటుకు సౌకర్యాలు కల్పించడం వంటివి ఉన్నాయి.
పరస్పర విరుద్ధమైన వాదనలు ఎస్ఎస్ఈఎల్కు అనుకూలంగా టీడీపీ తీసుకున్న నిర్ణయం, 2019 నుండి 2024 వరకు వైఎస్ఆర్సిపి ప్రభుత్వ హయాంలో ఆ పార్టీ చేసిన వాదనలకు పూర్తిగా విరుద్ధంగా ఉంది. ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు, చంద్రబాబు నాయుడు మరియు నారా లోకేష్తో సహా టీడీపీ నాయకులు, ఎస్ఎస్ఈఎల్ జగన్ మరియు అతని బంధువు, కడప వైఎస్ఆర్సిపి ఎంపీ వైఎస్ అవినాష్ రెడ్డికి సంబంధించిన బినామీ సంస్థ అని ఆరోపించారు. వందల కోట్ల విలువైన సౌర ప్రాజెక్టులు మరియు విద్యుత్ రంగ ఒప్పందాలలో కిక్బ్యాక్లతో సహా పెద్ద ఎత్తున అవినీతి జరిగిందని ఆ పార్టీ ఆరోపించింది.
టీడీపీ గత ప్రభుత్వ హయాంలో (2014-2019), నాసిరకం ట్రాన్స్ఫార్మర్లను సరఫరా చేసిందనే ఆరోపణలపై ఎస్ఎస్ఈఎల్పై ₹178 కోట్ల జరిమానా విధించింది. 2019 తర్వాత, కె పట్టాభి రామ్తో సహా టీడీపీ ప్రతినిధులు, స్మార్ట్ మీటర్ల కొనుగోళ్లు మరియు ఎస్ఎస్ఈఎల్, ఇండోసోల్ సోలార్ వంటి సంబంధిత సంస్థలతో కూడిన పునరుత్పాదక ఇంధన ఒప్పందాలలో కుంభకోణాలు జరిగాయని ఆరోపించారు.
2023లో, ఆ పార్టీ “ట్రాన్స్ఫార్మర్ కుంభకోణం”పై సిబిఐ విచారణకు డిమాండ్ చేస్తూ, నేరుగా ఎస్ఎస్ఈఎల్ను నిందితురాలిగా పేర్కొంది.
మార్చి 2024లో విడుదలైన ఎన్నికల బాండ్ల డేటా ఈ వివాదాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసింది. టీడీపీ ఎస్ఎస్ఈఎల్ నుండి ₹40 కోట్ల ఎన్నికల బాండ్లను స్వీకరించి, వాటిని జనవరి 11, 2024న నగదుగా మార్చుకుందని ఈ డేటా వెల్లడించింది.
ఎస్ఎస్ఈఎల్కు భూమి కేటాయింపు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల అస్థిర స్వభావానికి నిదర్శనంగా కనిపిస్తోంది, ఇక్కడ ఆర్థిక ప్రయోజనాలు తరచుగా ప్రత్యర్థుల మధ్య వైరాన్ని అధిగమిస్తాయి. ఈ ప్రాజెక్ట్ రాయలసీమలో అభివృద్ధికి ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయగలదైనప్పటికీ, అవినీతి వ్యతిరేకతపై టీడీపీ చెబుతున్న కథనంపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ వివాదం మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉంది, ఇది భవిష్యత్ ఎన్నికలకు ముందు పార్టీ ప్రతిష్టను ప్రభావితం చేయవచ్చు. సీఎండీ ఎన్. విశ్వేశ్వర రెడ్డి నేతృత్వంలోని ఎస్ఎస్ఈఎల్ సంస్థకు ఈ ఆమోదం విస్తరణకు పచ్చజెండా చూపినప్పటికీ, ఇది రాజకీయ కుట్రల నీడలు ఇంకా వెంటాడుతున్న తరుణంలో లభించింది.
భారతదేశ తలసరి ఆదాయ ర్యాంకింగ్స్లో దక్షిణ రాష్ట్రాలు మరోసారి అగ్రస్థానంలో నిలబడ్డాయి . ఈ విషయాన్ని ఆర్బిఐ గణాంకాలు చూపుతున్నాయి. ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తలసరి నికర రాష్ట్ర దేశీయ ఉత్పత్తి ₹3,87,623తో తెలంగాణ, దేశంలో ఢిల్లీ తర్వాత రెండో స్థానంలో ఉంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వారి ‘హ్యాండ్బుక్ ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆన్ ఇండియన్ స్టేట్స్ 2024–25’ గణాంకాల ప్రకారం, తలసరి ఆదాయంలో దక్షిణ రాష్ట్రాలు భారతదేశంలో అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతున్నాయి. జాతీయ ర్యాంకింగ్లో అగ్ర స్థానాల్లో ఎక్కువ భాగం ఈ రాష్ట్రాలే ఆక్రమించి, పెద్ద ఉత్తరాసి రాష్ట్రాల కంటే చాలా ముందువరుసలో ఉండటం గమనార్హం .
జాతీయ స్థాయిలో మొదటి 10 స్థానాల్లో ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాలుఈ ర్యా0కింగ్ లో చోటు దక్కించుకున్నాయి . ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తలసరి నికర రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (NSDP) ₹3,87,623తో తెలంగాణ, ఢిల్లీ తర్వాత దేశంలో రెండో స్థానంలో ఉంది.
ఆ తర్వాత కర్ణాటక ₹3,80,906, తమిళనాడు ₹3,61,619, కేరళ ₹3,08,338 మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వరుసగా ఉన్నాయి.
దీనికి విరుద్ధంగా, పెద్ద ఉత్తర రాష్ట్రాలు చాలా దిగువ స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఉత్పత్తి పరంగా భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన మహారాష్ట్ర, తలసరి NSDP ₹3,09,340తో ఆరో స్థానంలో ఉంది.
మధ్యప్రదేశ్ ₹1,52,615తో 22వ స్థానంలో, ఉత్తరప్రదేశ్ ₹1,08,572తో 24వ స్థానంలో మరియు బీహార్ ₹69,321తో అన్ని రాష్ట్రాలలో చివరి స్థానంలో ఉన్నాయి. అత్యధిక ర్యాంకు పొందిన దక్షిణ రాష్ట్రానికి మరియు బీహార్కు మధ్య వ్యత్యాసం ఐదు రెట్లకు పైగా ఉంది.
తమిళనాడు మరియు కర్ణాటక దక్షిణ భారతదేశ ఆర్థిక కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తమిళనాడు నికర రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (NSDP) ₹27,92,49,598 లక్షలుగా ఉంది, కర్ణాటక ₹26,03,94,756 లక్షలతో దానికి దగ్గరగా ఉంది.
తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి, వాటి NSDPలు వరుసగా ₹14,87,03,908 లక్షలు మరియు ₹14,22,99,773 లక్షలు. కేరళ ₹11,11,22,940 లక్షలతో ఆ తర్వాతి స్థానంలో ఉంది. దీనికి విరుద్ధంగా, దేశంలోనే అతిపెద్ద రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన మహారాష్ట్ర, ₹39,57,31,855 లక్షల నికర రాష్ట్ర దేశీయ ఉత్పత్తి (NSDP)తో, తలసరి NSDP ₹3,09,340గా ఉంది, ఇది కేరళ కంటే కొద్దిగా మాత్రమే ఎక్కువగా ఉంది.
తమిళనాడు మరియు కర్ణాటకతో పోల్చదగిన ₹26,00,00,416 లక్షల NSDP ఉన్న ఉత్తరప్రదేశ్, తలసరి ఆదాయం కేవలం ₹1,08,572గా నమోదు చేసింది, ఇది దేశంలోనే అత్యల్పంగా నమోదుకావడం గమనార్హం . .
మధ్యప్రదేశ్ యొక్క NSDP ₹13,46,24,492 లక్షలుగా ఉంది, ఇది స్థూలంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణకు సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని తలసరి ఆదాయం ₹1,52,615 వద్ద గణనీయంగా తక్కువగా ఉంది.
బీహార్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ₹8,99,02,050 లక్షలతో చిన్నదిగా ఉంది మరియు ఇది దేశవ్యాప్తంగా అత్యల్ప తలసరి NSDP అయిన ₹69,321కి దారితీసింది. ఆర్థిక ఆరోగ్యం మరియు రాబడి దక్షిణ రాష్ట్రాలలో, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో తమిళనాడు మరియు కర్ణాటక సొంత పన్ను వసూళ్లు వరుసగా ₹1,95,173 కోట్లు మరియు ₹1,89,893 కోట్లుగా ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత తెలంగాణ ₹1,38,181 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹1,09,789 కోట్లు మరియు కేరళ ₹84,884 కోట్లతో ఉన్నాయి.
ఈ సంవత్సరానికి తమిళనాడు ఆర్థిక లోటు ₹1,08,690 కోట్లుగా ఉంది, ఇది ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యధికం. కర్ణాటక లోటు ₹82,981 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹68,743 కోట్లు, తెలంగాణ ₹49,255 కోట్లు మరియు కేరళ ₹44,529 కోట్లుగా ఉంది.
ఈ లోటులో కొంత భాగాన్ని పూడ్చడానికి, తమిళనాడు ఈ కాలంలో మార్కెట్ నుండి ₹50,000 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹44,000 కోట్లు, తెలంగాణ ₹31,500 కోట్లు మరియు కేరళ ₹24,253 కోట్లు సమీకరించాయి. కర్ణాటక ₹3,000 కోట్లు సమీకరించింది.
ఉత్తరాదిలో, మహారాష్ట్ర పన్ను వసూళ్లు మిగిలిన వాటి కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. రాష్ట్రం రూ. 3,42,919 కోట్ల సొంత పన్ను ఆదాయాన్ని మరియు రూ. 1,10,355 కోట్ల ద్రవ్య లోటును నివేదించింది. ఏప్రిల్ మరియు సెప్టెంబర్ మధ్య కాలంలో ఇది మార్కెట్ నుండి రూ. 64,000 కోట్లు సమీకరించింది.
ఉత్తరప్రదేశ్ రూ. 2,70,432 కోట్ల సొంత పన్ను ఆదాయాన్ని మరియు రూ. 86,531 కోట్ల ద్రవ్య లోటును నివేదించగా, ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్ కాలంలో ఎలాంటి మార్కెట్ రుణాలను తీసుకోలేదు.
మధ్యప్రదేశ్ పన్ను వసూళ్లు రూ. 1,02,097 కోట్లుగా ఉండగా, ద్రవ్య లోటు రూ. 62,564 కోట్లు మరియు మార్కెట్ రుణాలు రూ. 15,000 కోట్లుగా ఉన్నాయి.
బీహార్ రూ. 54,300 కోట్ల సొంత పన్ను ఆదాయాన్ని నివేదించింది, రూ. 29,095 కోట్ల ద్రవ్య లోటును ఎదుర్కొంది మరియు మార్కెట్ నుండి రూ. 12,000 కోట్లు సమీకరించింది.
గుజరాత్ సొంత పన్ను ఆదాయం రూ. 1,48,950 కోట్లుగా ఉండగా, ద్రవ్య లోటు రూ. 51,917 కోట్లు మరియు మార్కెట్ రుణాలు రూ. 4,500 కోట్లుగా ఉన్నాయి.
2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణం చాలా దక్షిణ రాష్ట్రాలలో సాపేక్షంగా అదుపులోనే ఉంది. దక్షిణ రాష్ట్రాలలో తెలంగాణ అత్యల్ప సగటు ద్రవ్యోల్బణం 3.7 శాతంగా నమోదు చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు గుజరాత్ రెండూ 4.4 శాతంగా, తమిళనాడు 4.7 శాతంగా మరియు కర్ణాటక 4.9 శాతంగా ఉన్నాయి. కేరళలో దక్షిణ భారతదేశంలోనే అత్యధికంగా 5.9 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది.
ఉత్తర భారతదేశంలో, బీహార్లో అత్యధికంగా 6.0 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది, ఆ తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్లో 5.3 శాతం, మహారాష్ట్రలో 4.1 శాతం మరియు మధ్యప్రదేశ్లో 4.7 శాతం నమోదైంది.
పేదరికం విషయంలో కేరళ ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది. NFHS-5 (2019–21) ఆధారంగా దాని బహుమితీయ పేదరిక తలసరి నిష్పత్తి కేవలం 0.55 శాతం, ఇది జాబితా చేయబడిన అన్ని రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యల్పం.
తమిళనాడు 2.20 శాతంతో తర్వాతి స్థానంలో ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో పేదరిక స్థాయిలు వరుసగా 6.06 శాతం మరియు 5.88 శాతంగా నమోదయ్యాయి, అయితే కర్ణాటకలో ఇది 7.58 శాతంగా ఉంది. అయినప్పటికీ, ఈ ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాలలో పేదరిక స్థాయిలు చాలా రాష్ట్రాలలో కనిపించే స్థాయిల కంటే చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి.
ఉత్తరాదిలో, బీహార్లో అత్యధికంగా 33.76 శాతం పేదరికం నమోదైంది, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ కంటే ఆరు రెట్లు, కేరళ స్థాయి కంటే అరవై రెట్లకు పైగా ఉంది.
ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో ఉత్తరప్రదేశ్ 22.93 శాతంతో, మధ్యప్రదేశ్ 20.63 శాతంతో మరియు గుజరాత్ 11.66 శాతంతో ఉన్నాయి. మహారాష్ట్ర 7.81 శాతంతో ఉత్తరాది రాష్ట్రాలలో చాలా వాటి కంటే మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, కేరళ మరియు తమిళనాడు కంటే వెనుకబడి ఉంది.
2019–20 ఆర్థిక సంవత్సరానికి అందుబాటులో ఉన్న తాజా డేటాను ఉపయోగించి చూస్తే, ఆరోగ్యంపై ప్రభుత్వ వ్యయంలో స్పష్టమైన ప్రాంతీయ వ్యత్యాసం కనిపించడం లేదు. తమిళనాడు ఆరోగ్యంపై ₹13,012 కోట్లు ఖర్చు చేసింది, ఇది దక్షిణ రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యధికం. ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో కర్ణాటక ₹9,474 కోట్లతో, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹7,941 కోట్లతో, కేరళ ₹7,539 కోట్లతో మరియు తెలంగాణ ₹7,304 కోట్లతో ఉన్నాయి.
ఉత్తరాదిలో, ఉత్తరప్రదేశ్ ఆరోగ్యంపై ₹20,250 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు నివేదించింది, ఇది జనాభా పరిమాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ, ఈ 10 రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యధికం. మహారాష్ట్ర ₹14,756 కోట్లు, గుజరాత్ ₹10,396 కోట్లు, మధ్యప్రదేశ్ ₹9,673 కోట్లు మరియు బీహార్ ₹8,079 కోట్లు ఖర్చు చేశాయి.
100 శాతం విదేశీ పెట్టుబడులకు గేట్లు తెరుస్తూ కేంద్రం తీసుకున్న నిర్ణయం భీమా రంగానికి ఎంత మేర మేలు చేకూరుస్తుంది . భారత పార్లమెంటు ‘సబ్కా బీమా సబ్కీ రక్షా (ఇన్సూరెన్స్ చట్టాల సవరణ) బిల్లు-2025’ను ఆమోదించింది. ఈ బిల్లు ద్వారా దేశీయ బీమా రంగంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (ఎఫ్డిఐ) పరిమితిని 74 శాతం నుండి ఏకంగా 100 శాతానికి పెంచారు. బీమా చట్టం-1938, ఎల్ఐసీ చట్టం-1956, ఐఆర్డీఏ చట్టం-1999లను సవరిస్తూ కేంద్రం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. పడిపోతున్న విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, దేశంలో మందకొడిగా ఉన్న బీమా విస్తరణను వేగవంతం చేయడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. అయితే, కేవలం పెట్టుబడుల పరిమితి పెంచినంత మాత్రాన క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న సమస్యలు తీరుతాయా అన్న అంశంపై చర్చ నడుస్తోంది .
పెట్టుబడుల వేగం తగ్గింది . .
కొన్నేళ్లుగా భారత్లోకి వచ్చే విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహం తగ్గుముఖం పట్టింది. 2021 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 43.9 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న నికర ఎఫ్డిఐ, 2025 నాటికి 959 మిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయింది. మరోవైపు దేశంలో బీమా తీసుకున్న వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ. జీడీపీలో బీమా ప్రీమియం వాటా 3.7 శాతంగానే మాత్రమే ఉంది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ. ఈ అంతరాన్ని పూడ్చడానికే ప్రభుత్వం ద్వారాలు తెరవడం పెద్ద చర్చ .
విదేశీ కంపెనీల ముందున్న సవాళ్లు 100 శాతం పెట్టుబడికి అవకాశం ఇచ్చినప్పటికీ, విదేశీ సంస్థలు భారత్లో అడుగుపెట్టడానికి ఒక ప్రధాన అడ్డంకి ఉంది. అదే ‘ఏజెంట్ వ్యవస్థ’. మన దేశంలో బీమా వ్యాపారం పూర్తిగా ఏజెంట్ల నెట్వర్క్ మీద ఆధారపడి నడుస్తుంది. దాదాపు 50 శాతం వ్యాపారం ఏజెంట్ల ద్వారానే జరుగుతోంది. విదేశీ సంస్థలు సాధారణంగా సాంకేతికతను నమ్ముకుంటాయి. కానీ భారతీయ వినియోగదారులు ‘మనిషి భరోసా’ (human interface) కోరుకుంటారు. ఏజెంట్ వచ్చి మాట్లాడితే తప్ప పాలసీ కొనని పరిస్థితి ఇక్కడ ఉంది. ఇంత పెద్ద ఏజెంట్ వ్యవస్థను నిర్వహించడం విదేశీ కంపెనీలకు కత్తి మీద సాము వంటిదే. అందుకే చాలా కంపెనీలు జాయింట్ వెంచర్లకే మొగ్గు చూపుతున్నాయి.
కఠిన నిబంధనలు – ఐఆర్డీఏఐ పవర్స్ కొత్త చట్టం బీమా నియంత్రణ సంస్థ (IRDAI)కు అపరిమిత అధికారాలు కల్పించింది. తప్పుడు మార్గంలో సంపాదించిన లాభాలను జప్తు చేయడం, సోదాలు నిర్వహించడం వంటి అధికారాలు ఇందులో ఉన్నాయి. బ్యాంకులు, ఇతర మధ్యవర్తులపైనా ఈ చర్యలు తీసుకునే వీలుంది. ఇది పరిశ్రమ వర్గాల్లో గుబులు రేపుతోంది. దీనికి తోడు, కంపెనీలో మెజారిటీ వాటా విదేశీయులదే అయినా… ఛైర్మన్, సీఈఓ లేదా ఎండీ వంటి కీలక పదవుల్లో కచ్చితంగా భారతీయులే ఉండాలన్న నిబంధన ఉంది. ఇది పెట్టుబడిదారులను వెనకడుగు వేయించే అంశం.
జేబులో డబ్బుంటేనే బీమా అసలు సమస్య వేరే ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రజల ఆదాయం పెరగకపోవడమే బీమా రంగం డీలా పడటానికి అసలు కారణం. దేశంలో నాణ్యమైన ఉద్యోగాలు తగ్గుతున్నాయి. జీతాలు పెరగడం లేదు. సుమారు 80 కోట్ల మంది ప్రజలు ప్రభుత్వ ఉచిత రేషన్ మీద ఆధారపడి బతుకుతున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో విదేశీ కంపెనీలు ఎంత పెట్టుబడి తెచ్చినా, సామాన్యుడి జేబులో డబ్బు లేకపోతే బీమా పాలసీలు ఎవరు కొంటారు? ప్రజల కొనుగోలు శక్తి పెరిగితే తప్ప బీమా విస్తరణ సాధ్యం కాదని ఈ రంగానికి చెందిన నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు .
దేశానికి వెన్నెముఖి రైతు . ఆ రైతు పరిస్థితి దయనీయం . ఇతర ఏ వృత్తిలోలేనంత కష్ట – నష్టాలు రైతన్న అనుభవిస్తాడు . ప్రకృతి వైపరీత్యాలు , మార్కెట్ మాయాజాలం , సహకారం అందించని సర్కార్ . .. ఇలా సాగు ప్రస్తుతం సంక్షోభంలో ఉంది . సాగులో రసాయన ఎరువులు తగ్గిద్దామంటూ సందేశంతో . .. ప్రకృతి సాగును ప్రోత్సహిస్తూ వీరు రూపొందించిన సైకత శిల్పం చూపరులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంది . ఆలోచనరెక్కెట్టిస్తోంది .
వ్యవసాయం నష్టాలు , కష్టాలను కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించే సైకత శిల్పాన్ని రూపొందించారు దేవిన సిస్టర్స్ . దేవిన సోహిత , దేవిన ధన్యత అక్కా చెల్లెల్లు . వీరిది తూర్పుగోదావరి జిల్లా రంగంపేట. ఈ సోదరీమణులు సామాజిక అంశాలపై జనంలో అవగాహన తీసుకువచ్చేందుకు ఆయా దినోత్సవాల సందర్బంగా సైకత శిల్పాలు రూపొందిస్తు ఉంటారు .
FSSAI ఎగ్గోజ్ గుడ్లను క్యాన్సర్-సంబంధిత యాంటీబయాటిక్స్ కోసం ఎందుకు పరీక్షిస్తోంది? గుడ్లు తింటే క్యాన్సర్ వస్తుందా ? ఇది శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైందా ? దీనిపై ఇపుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చ నడుస్తోంది . కర్ణాటక ఒక్కటే 150కి పైగా ఎగ్గోజ్ నమూనాలను విశ్లేషణ కోసం సేకరించింది, వాటిలో 50 బెంగళూరు నుండి వచ్చాయి. ఫలితాలు 14 రోజుల్లోపు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఎగ్గోజ్ ఉత్పత్తులలో నిషేధించబడిన నైట్రోఫ్యూరాన్ యాంటీబయాటిక్ అవశేషాలు ఉన్నాయనే ఆరోపణల తర్వాత, FSSAI దేశవ్యాప్తంగా బ్రాండెడ్ మరియు బ్రాండెడ్ గుడ్ల నమూనాలను సేకరించాలని ఆదేశించింది. AOZ మెటాబోలైట్ జాడలను క్లెయిమ్ చేస్తున్న వైరల్ వీడియోను అనుసరించి ఈ దర్యాప్తు జరిగింది. ఎగ్గోజ్ ఉల్లంఘనలను ఖండిస్తూ పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని ఉదహరిస్తుండగా, ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉన్నట్లు అంచనా వేయడానికి నియంత్రణ సంస్థలు రాష్ట్రాల వ్యాప్తంగా నమూనాలను పరీక్షిస్తున్నాయి.
ప్రముఖ బ్రాండ్ ఎగ్గోజ్ విక్రయించే ఉత్పత్తులలో నిషేధించబడిన యాంటీబయాటిక్ అవశేషాలు ఉండటంపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో, ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI) దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న దాని ప్రాంతీయ కార్యాలయాలను పరీక్ష కోసం బ్రాండెడ్ మరియు బ్రాండెడ్ గుడ్ల నమూనాలను సేకరించాలని ఆదేశించింది.
ఆహార ఉత్పత్తి చేసే జంతువులలో ఉపయోగించడానికి నిషేధించబడిన యాంటీబయాటిక్స్ సమూహం అయిన నైట్రోఫ్యూరాన్ అవశేషాల కోసం తనిఖీ చేయడానికి 10 ప్రయోగశాలలకు నమూనాలను పంపాలని ఆహార భద్రతా నియంత్రణ సంస్థ అధికారులను ఆదేశించింది. కోళ్ల పెంపకంలో అటువంటి మందులను చట్టవిరుద్ధంగా ఉపయోగిస్తే అవశేషాలు ఇప్పటికీ గుడ్లలోకి ప్రవేశించవచ్చని ఆరోగ్య అధికారులు చెబుతున్నారు, ఇది దేశవ్యాప్తంగా నమూనా తయారీని ప్రేరేపించింది.
డిసెంబర్ 2025లో ఎగ్గోజ్ గుడ్లలో నిషేధించబడిన యాంటీబయాటిక్ నైట్రోఫ్యూరాన్లు, ముఖ్యంగా AOZ మెటాబోలైట్ 0.73 µg/kg ఉన్నట్లు సోషల్ మీడియా వీడియో వైరల్ అయిన తర్వాత ఈ సమస్య బయటపడింది. ఈ వాదనలు క్యాన్సర్ ప్రమాదాలు మరియు ఆహార భద్రతపై ప్రజల ఆందోళనను రేకెత్తించాయి.
దీనికి ప్రతిస్పందనగా, ఎగ్గోజ్ 9 డిసెంబర్ 2025న ఇన్స్టాగ్రామ్లో ఒక బహిరంగ ప్రకటన వివరణను జారీ చేసింది, దాని ఉత్పత్తులు సురక్షితమైనవి మరియు FSSAI ప్రమాణాలకు పూర్తిగా అనుగుణంగా ఉన్నాయని పేర్కొంది. కంపెనీ ట్రేస్ లెవల్స్ను ప్రత్యక్ష యాంటీబయాటిక్ వాడకం కంటే భూగర్భజలం, ఫీడ్ లేదా నేల నుండి పర్యావరణ కాలుష్యానికి ఆపాదించింది, అన్ని పొలాలలో దాని కఠినమైన జీరో-యాంటీబయాటిక్ విధానాన్ని నొక్కి చెప్పింది.
వ్యవస్థాపకుడు అభిషేక్ నేగి సోషల్ మీడియాలో ఇలా ప్రకటించారు : “నిషేధించబడిన లేదా ఇతరత్రా యాంటీబయాటిక్స్ మా పొలాలలో ఎప్పుడూ ఉపయోగించబడవు. ఇది మా జీవిత పని.” అని స్పష్టం చేసారు . నిషేధిత పదార్థాలు, పురుగుమందులు, భారీ లోహాలు లేదా అవశేషాలు పరిమితులకు మించి లేవని చూపించే NABL-గుర్తింపు పొందిన ప్రయోగశాల నివేదికలను కంపెనీ పంచుకుంది, డిసెంబర్ 2025 నివేదికలను దాని వెబ్సైట్కు అప్లోడ్ చేయడం ద్వారా పారదర్శకతకు కట్టుబడి ఉంది.దేశవ్యాప్తంగా పరీక్షా డ్రైవ్ డిసెంబర్ 2025 వివాదం తర్వాత FSSAI ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు గుడ్ల నమూనాలను సేకరించడం ప్రారంభించాయి. కర్ణాటక ఒక్కటే 150కి పైగా ఎగ్గోజ్ నమూనాలను సేకరించింది, వాటిలో 50 బెంగళూరు నుండి విశ్లేషణ కోసం సేకరించబడ్డాయి. ఫలితాలు 14 రోజుల్లోపు అందుతాయని భావిస్తున్నారు.
ఇంకా ఎటువంటి ఉల్లంఘనలు నిర్ధారించబడలేదు. 1 µg/kg యొక్క అదనపు గరిష్ట అవశేష పరిమితి కింద పర్యావరణ అవశేషాలను గుర్తించడం కోసం భారతదేశం యొక్క అనుమతితో పోలిస్తే, కఠినమైన అంతర్జాతీయ జీరో-టాలరెన్స్ ప్రమాణాలకు వ్యతిరేకంగా నైట్రోఫ్యూరాన్లను పరీక్షలు తనిఖీ చేస్తాయి.
ఎగ్గోజ్ దాని 11-పొరల భద్రతా తనిఖీలు, మూలికా ఫీడ్ మరియు బ్యాచ్ ట్రేసబిలిటీ వ్యవస్థను నొక్కి చెప్పింది. కొనసాగుతున్న దర్యాప్తు మధ్య బ్రాండ్ కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తోంది.
“వాగ్దానం చేసినట్లుగా, ఎగ్గోజ్ గుడ్డు నమూనాల తాజా ల్యాబ్ నివేదికలు (డిసెంబర్ 25) అందుబాటులో ఉన్నాయి మరియు www.eggoz.comలో అందరి సూచన కోసం మేము వాటిని బహిరంగంగా పంచుకుంటున్నాము” అని కంపెనీ Xలో ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.
“ఎగ్గోజ్లో, మా వినియోగదారుల భద్రత మరియు నమ్మకం మాకు అన్నీ అర్థం. మీ సహనానికి మరియు వాస్తవాలను స్పష్టం చేయడానికి మాకు అవకాశం ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. మేము మా పొలాలు మరియు ప్రక్రియలలో అత్యున్నత ప్రమాణాలను నిలబెట్టడం కొనసాగిస్తాము.”
నైట్రోఫ్యూరాన్లు ఆరోగ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి నైట్రోఫ్యూరాన్లు మరియు వాటి జీవక్రియలు ప్రధానంగా గుడ్లు లేదా మాంసం వంటి కలుషితమైన ఆహారం నుండి దీర్ఘకాలిక తక్కువ-స్థాయి ఆహార బహిర్గతం ద్వారా ఆరోగ్య ప్రమాదాలను కలిగిస్తాయి.
జీవక్రియలు జెనోటాక్సిసిటీని ప్రదర్శిస్తాయి, ఇది DNA నష్టం మరియు ఉత్పరివర్తనాలకు దారితీస్తుంది. అవి క్యాన్సర్ కారకత్వాన్ని కూడా ప్రదర్శిస్తాయి, జంతు అధ్యయనాలు మూత్రాశయం మరియు పెద్దప్రేగు కణితులతో సహా క్యాన్సర్ ప్రమాదాలను పెంచుతున్నాయని చూపిస్తున్నాయి. ఎక్కువసేపు తీసుకోవడం వల్ల సంతానంలో పునరుత్పత్తి విషపూరితం మరియు అభివృద్ధి సమస్యలు కూడా సంభవించవచ్చు.
నైట్రోఫ్యూరాన్లు అంటే ఏమిటి? నైట్రోఫ్యూరాన్లు సింథటిక్ యాంటీ బాక్టీరియల్ ఔషధాల తరగతికి చెందినవి, వీటిలో నైట్రోఫ్యూరాన్టోయిన్, ఫ్యూరాజోలిడోన్ మరియు ఫ్యూరాల్టాడోన్ వంటి సమ్మేళనాలు ఉన్నాయి. వీటిని ప్రధానంగా మానవులు మరియు జంతువులలో మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షన్లతో సహా బాక్టీరియల్ ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
FSSAI, EU మరియు FDA వంటి నియంత్రణ సంస్థలు ఆహారాన్ని ఉత్పత్తి చేసే జంతువులలో నైట్రోఫ్యూరాన్లను నిషేధించాయి ఎందుకంటే వాటి జీవక్రియలు నెలలు లేదా సంవత్సరాలు కణజాలాలలో ఉంటాయి, దీర్ఘకాలిక ఆహార బహిర్గతం ప్రమాదాలను కలిగిస్తాయి. FSSAI తప్పించుకోలేని పర్యావరణ జాడల కోసం 1 µg/kg యొక్క అదనపు గరిష్ట అవశేష పరిమితిని నిర్దేశిస్తుంది కానీ ప్రత్యక్ష ఉపయోగం విషయంలో సున్నా సహనాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఫ్యూరాజోలిడోన్ నుండి AOZ వంటి జీవక్రియలు చికిత్స తర్వాత చాలా కాలం పాటు గుర్తించదగినవిగా ఉంటాయి, అందుకే ఈ యాంటీబయాటిక్స్ ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స చేయడంలో వాటి ప్రభావం ఉన్నప్పటికీ నిషేధించబడ్డాయి.
మరో ముఖ్యమైన ఆందోళన యాంటీబయాటిక్ నిరోధకత, ఎందుకంటే ఆహార బహిర్గతం నిరోధక బ్యాక్టీరియా జాతులను ఎంచుకోవచ్చు. కాలక్రమేణా సంచిత బహిర్గతం ఆహారాన్ని ఉత్పత్తి చేసే జంతువులపై ప్రపంచవ్యాప్త నిషేధాలను ప్రేరేపించింది, FSSAI దీర్ఘకాలిక హానిని తగ్గించడానికి కఠినమైన పరిమితులను అమలు చేసింది.
కూటమి పాలనపై జనంలో అసంతృప్తి నెలకొంది . .. అంటూ ఇటీవల అనేక సర్వేలు చెపుతున్నాయి . వాళ్ళు – వీళ్ళు చెప్పడం కాదు . .. ఏకంగా సీఎం చంద్రబాబే ఈ విషయాన్ని అంగీకరించారు . సాక్షాత్తు కలెక్టర్ల సదస్సులో బహిరంగంగానే తేల్చేసారు .
ప్రజల విశ్వాసం మరియు విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడానికి సేవలను అందించడంలో మరియు ఫిర్యాదుల పరిష్కారంలో వేగానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని ఆయన జిల్లా కలెక్టర్లను ఆదేశించారు.
కొన్ని రంగాలలో సానుకూల సూచికలు ఉన్నప్పటికీ, రాష్ట్రంలోని ప్రజలు తమ ప్రభుత్వ పనితీరు పట్ల పూర్తిగా సంతృప్తి చెందలేదని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్ చంద్రబాబు నాయుడు స్పష్టంగా అంగీకరించారు.
డిసెంబర్ 17 బుధవారం అమరావతిలోని రాష్ట్ర సచివాలయంలో జరిగిన ఐదవ జిల్లా కలెక్టర్ల సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, నాయుడు జిల్లా కలెక్టర్లను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, “పరిపాలన అందించడంలో వేగాన్ని” పెంచడం మరియు అట్టడుగు స్థాయిలో ప్రజా సంతృప్తి స్థాయిలను మెరుగుపరచడం తక్షణ అవసరాన్ని నొక్కి చెప్పారు. ప్రజలకు సేవలను అందించడంలో కలెక్టర్లు అడ్డంకులుగా కనిపిస్తున్నారని ఆయన అన్నారు.
జిల్లా కలెక్టర్లు, సీనియర్ అధికారులు, ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ మరియు క్యాబినెట్ మంత్రుల సమావేశంలో నాయుడు మాట్లాడుతూ, క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాల గురించి స్పష్టంగా అంగీకరించారు.
” ఉత్తమంగా చేస్తున్నారని మీరు అనుకోవచ్చు. కానీ క్షేత్రస్థాయి వాస్తవికత ఇందుకు భిన్నంగా ఉంది. ప్రజలు మన పాలనలో సంతోషంగా లేరు” అని ఆయన అన్నారు. “ప్రజలు మనతో సంతోషంగా లేరు. ప్రభుత్వ సేవలతో ప్రజల సంతృప్తిని పెంచాలి” అని ఆయన పునరుద్ఘాటించారు.
‘కేవలం గణాంకాలు సరిపోవు’ కేవలం గణాంకాలు సరిపోవని ముఖ్యమంత్రి నొక్కి చెప్పారు. పెన్షన్ పంపిణీలో 92 శాతం ఆమోద రేటు పట్ల సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ, “సంఖ్యలు మాత్రమే లక్ష్యాన్ని సాధించలేవు” అని ఆయన హెచ్చరించారు. ప్రజల విశ్వాసం మరియు విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడానికి సేవలను అందించడంలో మరియు ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి వేగాన్ని ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కలెక్టర్లను ఆయన ఆదేశించారు.
జిల్లా కలెక్టర్లను “ప్రభుత్వ రాయబారులు”గా అభివర్ణిస్తూ, వారి పనితీరు పరిపాలనపై ప్రత్యక్షంగా ప్రతిబింబిస్తుందని నాయుడు అన్నారు. శ్రేష్ఠత కోసం “పోటీ స్ఫూర్తిని” పెంపొందించుకోవాలని, డేటా ఆధారిత నిర్ణయం తీసుకోవడాన్ని అవలంబించాలని మరియు సత్వర ఫైల్ క్లియరెన్స్లతో సహా పని సంస్కృతిని మెరుగుపరచాలని ఆయన వారిని కోరారు.
“వ్యాపారం చేసే వేగం దృష్ట్యా, జిల్లా కలెక్టర్లు ప్రజలలో అత్యధిక సంతృప్తిని సాధించడానికి పాలనను వేగవంతం చేయాలి” అని ఆయన సలహా ఇచ్చారు.
క్షేత్రస్థాయి ఫిర్యాదులను మరియు సేవా బట్వాడా వ్యక్తిగతంగా అంచనా వేయడానికి జనవరి 2026 నుండి జిల్లాలకు ఆకస్మిక సందర్శనల ప్రణాళికలను కూడా నాయుడు ప్రకటించారు. ఉద్యోగుల ప్రవర్తన, డిజిటల్ అక్షరాస్యత మరియు కార్యాలయ సందర్శనలను తగ్గించడానికి వాట్సాప్ గవర్నెన్స్ను ప్రోత్సహించడం వంటి అన్ని ప్రభుత్వ సేవలను జనవరి 15 నాటికి ఆన్లైన్లో అందుబాటులో ఉంచడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
సంక్షేమం, అభివృద్ధి మరియు పరిపాలనా పనితీరును సమీక్షించడానికి కీలకమైన వేదిక అయిన ఈ సమావేశంలో, కేంద్ర నిధుల వినియోగం, పౌర పనులను వేగవంతం చేయడం మరియు ఆన్లైన్ కోర్సుల ద్వారా ఉద్యోగుల సామర్థ్య నిర్మాణం వంటి అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. రెవెన్యూ శాఖలో బ్లాక్చెయిన్ ట్రాకింగ్ మరియు పనితీరు తక్కువగా ఉన్న ఏజెన్సీలను బ్లాక్లిస్ట్ చేయడం వంటి చర్యలను సూచిస్తూ, నాయుడు జవాబుదారీతనంపై దృష్టి సారించారు.
రాజకీయ నేతలు ఇచ్చిన హామీని రోజులలోనే మర్చిపోవడం ఈ రోజులలో అత్యంత సహజం . అయితే ఏపీ ఉపముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ మాత్రం ఇందుకు భిన్నం . పల్నాడు జిల్లా చిలకలూరిపేట పట్టణంలోని శ్రీ శారద జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ విద్యార్థులకు ఇచ్చిన హామీ తక్షణం నెరవేర్చారు. ఈ నెల 5న పాఠశాలలో జరిగిన మెగా టీచర్స్–పేరెంట్స్ మీటింగ్లో విద్యార్థుల కోరిక మేరకు తన సొంత నిధులతో చెప్పిన పది రోజుల లోపే 25 కంప్యూటర్లు దానికి తగిన విధంగా ఫర్నిచర్ గదిని కంప్యూటర్ ల్యాబ్ అత్యంత సుందరీకరణ చేశారు.
రూ.25 లక్షల సొంత నిధులతో పవన్ కల్యాణ్ చేసిన ఈ సాయంతో చిలకలూరిపేట విద్యార్థులకు నూతన దిశా నిర్దేశం లభించిందని అన్నారు. మొత్తం రూ. 25 లక్షల సొంత నిధులతో ఇంత విలువైన సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేయడం పవన్ కల్యాణ్ సేవా దృక్పథానికి నిదర్శనం అని పేర్కొన్నారు. ఈ సందర్భంగా విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్కు కృతజ్ఞతలను తెలియజేశారు. కేవలం పది రోజుల లోపే ఇచ్చిన హామీని నిలబెట్టుకున్నందుకు గాను ఉపముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్కు ఎప్పుడూ రుణపడి ఉంటామని విద్యార్థులంతా కొనియాడారు.
పుస్తకాలతో లైబ్రరీ నింపేశారు: పాఠశాలలో పుస్తకాలు అరకొరగా ఉండడాన్ని గమనించిన ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ ఆ రోజు జరిగిన సమావేశంలో లైబ్రరీ నిండుగా పుస్తకాలు, 25 కంప్యూటర్లతో ల్యాబ్ ఏర్పాటు చేయిస్తానని హామీ ఇచ్చారు. ఇచ్చిన హామీని నిలబెట్టుకుంటూ తొమ్మిది రోజుల్లో కంప్యూటర్లతో అధునాతన స్కిల్ ల్యాబ్ ను ఏర్పాటు చేయించారు. పవన్ ని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని రాజకీయా నాయకులు , ప్రజాప్రతినిధులు, స్థానికులు ఎవరికీ వారు ముందుకు వచ్చి . .. స్థానికంగా స్కూల్స్ లో ఇలాంటి సేవా కార్యక్రమాలు చేపడితే పేద విద్యార్థులకు ఎంతో మేలు జరుగుతుంది .
రాజధాని కోసం భూములు ఇచ్చిన రైతు సమస్యలపై కూటమి సర్కార్ ఫోకస్ పెట్టింది . దశాబ్దకాలంగా ఉన్న రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ప్రభుత్వం నిర్దిష్టమైన గడువులను విధించింది . రాజధాని అభివృద్ధిని గ్రామ వికాసం నుండి వేరు చేయలేమని కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్ర శేఖర్ నొక్కి చెప్పారు.
కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ దశాబ్దాల నాటి రాజధాని ప్రాజెక్టును పునరుద్ధరించడానికి రంగంలోకి దిగిన తర్వాత, అమరావతిలో చాలా కాలంగా పెండింగ్లో ఉన్న భూ సమీకరణ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక నెల గడువు విధించింది. ఆలస్యమైన అభివృద్ధి వల్ల కలిగే మానవ నష్టాన్ని పరిష్కరించడానికి ఇది ఒక అవసరమైన చర్య అని పేర్కొంటూ, ఈ కమిటీ 4,929 మంది లబ్ధిదారులకు బకాయిలతో సహా నెలకు ₹5,000 పింఛన్లను పునరుద్ధరించడానికి కూడా ఆమోదం తెలిపింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ అమరావతిలో కొత్త రాజధానిని నిర్మించడం ప్రారంభించి దశాబ్దం గడిచినా, ఈ ప్రాజెక్టు దీర్ఘకాలిక అనిశ్చితి, రాజకీయ తిరోగమనాలు మరియు నెరవేరని హామీలతో నిండి ఉంది.
అమరావతి పనులు నత్తనడకన సాగుండటం . .. కొన్ని చోట్లా అభివృద్ధి నిలిచిపోయి, రైతులలో అసహనం పెల్లుబికింది . దీంతో కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్, రాష్ట్ర మున్సిపల్ పరిపాలన మంత్రి పి నారాయణ మరియు స్థానిక శాసనసభ్యుడు తెనాలి శ్రవణ్ కుమార్లతో కూడిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ ఇటీవల జోక్యం చేసుకోవడంతో, దీర్ఘకాలంగా పెండింగ్లో ఉన్న భూ సమీకరణ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించే ప్రయత్నాలకు కొత్త ఊపు వచ్చింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిపాలనా మరియు ఆర్థిక కేంద్రంగా భావించబడిన అమరావతి రాజధాని ప్రాజెక్ట్, ఒకప్పుడు దాని ప్రతిష్టాత్మకమైన మరియు స్వచ్ఛంద ల్యాండ్ పూలింగ్ పథకం (LPS) కోసం జాతీయంగా నిలిచింది.
ఉమ్మడి గుంటూరు జిల్లాలో 29 గ్రామాల నుండి 33,240 ఎకరాల భూములు సమీకరించారు . అభివృద్ధి చెందిన నివాస మరియు వాణిజ్య ప్లాట్లు, వార్షికాలు, పెన్షన్లు మరియు ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాల కోసం రైతులు తమ ఆస్తులను వదులుకున్నారు.
డిసెంబర్ 13, శనివారం అమరావతిలోని CRDA కార్యాలయంలో జరిగిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ సమావేశంలో చంద్రశేఖర్ మాట్లాడుతూ, కేంద్రం అమరావతిని కేవలం రాష్ట్ర రాజధాని ప్రాజెక్టుగా మాత్రమే కాకుండా, మరింత దారి మళ్లించడానికి అనుమతించని జాతీయ నిబద్ధతగా చూస్తుందని నొక్కి చెప్పారు.
స్వచ్ఛందంగా తమ భూములను వదులుకున్న రైతులను నిస్సందేహంగా వదిలివేయకూడదని, “అమరావతిలో ఆలస్యం అయిన న్యాయం ఇప్పుడు నిర్ణీత కాలపరిమితిలో న్యాయం జరిగేలా చూడాలి” అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. 2015లో అప్పటి తెలుగుదేశం పార్టీ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన LPS, బలవంతపు భూసేకరణకు మార్గదర్శక ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రశంసించబడింది.
రైతులకు చిన్న కానీ పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన ప్లాట్లు, సాధారణంగా 800 నుండి 1,200 చదరపు గజాల నివాస భూమి మరియు ఎకరానికి 450 చదరపు గజాల వరకు వాణిజ్య భూమిని, వార్షిక యాన్యుటీలు, పెన్షన్లు, నైపుణ్య శిక్షణ మరియు గ్రామ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు వాగ్దానం చేయబడింది.
అయితే, 2019లో ప్రభుత్వం మారిన తర్వాత, వైఎస్సార్సీపీ మూడు రాజధానుల నమూనాను ప్రతిపాదించడంతో ఈ ప్రాజెక్టు వేగం తగ్గింది, ఇది అమరావతి ప్రధాన అభివృద్ధిని సమర్థవంతంగా స్తంభింపజేసింది.
మౌలిక సదుపాయాల పనులు మందగించాయి, ప్లాట్ల అభివృద్ధి అసంపూర్ణంగా ఉంది, యాన్యుటీ చెల్లింపులు అంతరాయం కలిగింది మరియు వేలాది మందికి పెన్షన్లు నిలిపివేయబడ్డాయి.
ఆ తర్వాత రైతుల సుదీర్ఘ ఆందోళనలు, హైకోర్టులో కోర్టు పోరాటాలు మరియు ఇప్పటికే తమ ప్రాథమిక జీవనాధారాన్ని వదులుకున్న గ్రామాల్లో ఆర్థిక ఇబ్బందులు పెరుగుతున్నాయి.
ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి కాలపరిమితితో కూడిన ప్రయత్నం ఇటీవలి సమీక్షా సమావేశంలో, మంత్రి చంద్రశేఖర్ తక్షణ గ్రౌండ్ లెవల్ తనిఖీలు, రీ-సర్వేలు మరియు ప్లాట్ వెరిఫికేషన్లతో ప్రారంభించి, అన్ని ల్యాండ్ పూలింగ్ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఒక నెల గడువును నిర్ణయించినట్లు ప్రకటించారు.
ప్రభుత్వం ఫైల్ ఆధారిత నిర్ణయాలపై మాత్రమే ఆధారపడదని మరియు “పరిష్కరించబడని ప్రతి కేసును గ్రామం వారీగా క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలించాలి” అని ఆయన అన్నారు.
61,793 ప్లాట్లు రిజిస్టర్ చేయగా, 7,628 రిజిస్ట్రేషన్లు పెండింగ్లో ఉన్నాయని అధికారులు కమిటీకి తెలియజేశారు. దాదాపు 700 మంది రైతులకు 921 ప్లాట్లు కేటాయించబడ్డాయి, అయితే సముపార్జన సంబంధిత సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయి.
వీరిలో 37 మంది రైతులు ప్రత్యామ్నాయ ప్లాట్లను కోరుతున్నారు, వీటిని ఇప్పుడు లాటరీ వ్యవస్థ ద్వారా కేటాయించనున్నారు. గతంలో జరిగిన ఫిర్యాదులు తరచుగా అసమానంగా వ్యవహరించబడుతున్నాయనే భావనల నుండి ఉత్పన్నమవుతాయని పేర్కొంటూ, విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడానికి కేటాయింపులలో న్యాయమైన విధానం అవసరమని చంద్రశేఖర్ గమనించారు.
ఏడు ఎకరాల వరకు కేటాయింపులు కోరుతున్న పెద్ద ఎత్తున భూమిని ఇచ్చిన వారికి ఇటువంటి కేసులు అదనపు సమయం పడుతుందని చెప్పబడింది, ఇది కొంతమంది రైతులలో అశాంతిని కలిగిస్తోంది.
ప్లాట్ కేటాయింపులకు మించి, కమిటీ గ్రామ అభివృద్ధిపై బలమైన ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. 26 ప్రధాన గ్రామాల్లో మౌలిక సదుపాయాల పనుల కోసం వివరణాత్మక ప్రాజెక్టు నివేదికలు తయారు చేయబడ్డాయి, త్వరలో టెండర్లు ఖరారు కానున్నాయి. ప్రణాళికాబద్ధమైన పనులలో కమ్యూనిటీ హాళ్లు, శ్మశానవాటికలు, తాగునీటి సరఫరా, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలు మరియు మెరుగైన పారిశుధ్య సేవలు ఉన్నాయి.
గ్రామాభివృద్ధి ప్రధానం చంద్రశేఖర్ రాజధాని అభివృద్ధిని గ్రామాభివృద్ధి నుండి వేరు చేయలేమని నొక్కిచెప్పారు, “అమరావతి విశ్వసనీయతను ఆకాశహర్మ్యాల ద్వారా మాత్రమే కాకుండా, రాజధానిని సాధ్యం చేసిన గ్రామాల్లోని జీవన పరిస్థితుల ద్వారా కూడా అంచనా వేయవచ్చు” అని వాదించారు.
2024 నాటికి, పూల్ చేయబడిన భూములు చాలా వరకు బీడుగా పడి ఉన్నాయి, అయితే రోడ్లు, డ్రైనేజీ, తాగునీరు మరియు పారిశుధ్యం వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలు స్పష్టంగా కనిపించకుండా పోయాయి, ఇది ద్రోహం మరియు విధాన పక్షవాతం ఆరోపణలకు ఆజ్యం పోసింది.
టిడిపి నేతృత్వంలోని కూటమి తిరిగి వచ్చి ఒకే రాజధానిపై తిరిగి దృష్టి సారించడంతో, అమరావతి మరోసారి ప్రధాన వేదికగా మారింది.
ఏడు గ్రామాల నుండి 16,000 ఎకరాలకు పైగా భూమిని పూల్ చేయడం సజావుగా సాగింది, ఇది జాగ్రత్తగా రైతు సహకారాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. అయినప్పటికీ పరిష్కారం కాని దశ I సమస్యలు చర్చలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడుపై ఉన్న కేసులను న్యాయస్థానం క్లోజ్ చేయడంపై చర్చ 2014 మరియు 2019 మధ్య డిస్టిలరీలకు అనుమతులు మంజూరు చేయడంలో జరిగిన అవకతవకలకు సంబంధించిన నాయుడుపై ఉన్న కేసును ప్రత్యేక కోర్టు న్యాయమూర్తి భాస్కర రావు ఈ నెల ప్రారంభంలో మూసివేశారు.
దేశంలోని దర్యాప్తు సంస్థల తీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తే మరో కేసులో, రెండు సంవత్సరాల క్రితం రాష్ట్రాన్ని కుదిపేసిన బహుళ కోట్ల నైపుణ్యాభివృద్ధి కుంభకోణంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్ చంద్రబాబు నాయుడు నిర్దోషిగా విడుదలయ్యే అవకాశం ఉంది.
రాష్ట్రంలో సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ముందు, 2023 సెప్టెంబర్ 9న, చంద్రబాబు నాయుడు, నైపుణ్య శిక్షణా కేంద్రాల ఏర్పాటు కోసం ఉద్దేశించిన నిధులను దుర్వినియోగం చేసి, మనీలాండరింగ్కు పాల్పడ్డారనే ఆరోపణలకు సంబంధించిన కేసులో అరెస్టు అయ్యారు. ఈ కుంభకోణం విలువ ₹330 కోట్లుగా అంచనా వేశారు.
2014 మరియు 2019 మధ్య తన మునుపటి పదవీకాలంలో ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు, నాయుడు ఐఏఎస్ అధికారులతో కుమ్మక్కై, ప్రభుత్వ నిధులను ప్రైవేట్ సంస్థలకు మళ్లించారని, ఆ సంస్థలు ఆ డబ్బును బహుళ లావాదేవీల ద్వారా తరలించి, చివరికి నగదుగా మార్చాయని క్రైమ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ డిపార్ట్మెంట్ (సీఐడీ) ఆరోపించింది. అయితే దీనికి సంబందించి పూర్తి ఆధారాలు చూపకపోవడమే కేసు క్లోస్ కావడానికి ప్రధాన కారణంగా చెప్పవచ్చు .
50 రోజులకు పైగా జైలులో గడిపిన తర్వాత, ఆ ఏడాది నవంబర్లో తెలుగుదేశం పార్టీ (టీడీపీ) అధినేతకు బెయిల్ మంజూరైంది. ఆ తర్వాత, మే 2024లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల అనంతరం విభాజిత ఆంధ్రప్రదేశ్ కి ఆయన రెండవసారి ముఖ్యమంత్రిగా తిరిగి బాధ్యతలు చేపట్టారు.
ఉన్నత స్థాయి వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ఈ కుంభకోణంలో నాయుడు ప్రమేయానికి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు లేవని పేర్కొంటూ సీఐడీతో పాటు ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ఈడీ) కూడా విజయవాడలోని అవినీతి నిరోధక బ్యూరో కేసుల ప్రత్యేక కోర్టు ముందు ఒక నివేదికను దాఖలు చేసే అవకాశం ఉంది.
మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ఆయనపై విచారణను కొనసాగించాలనే ఉద్దేశం తమకు లేదని ప్రాసిక్యూషన్ చెప్పే అవకాశం ఉంది.
ఈడీ దర్యాప్తు ఫలితాలు మరియు నాయుడుపై మౌనం విచిత్రంగా, అక్టోబర్ 2024లో విడుదల చేసిన ఒక పత్రికా ప్రకటనలో, ఈడీ నైపుణ్యాభివృద్ధి కాంట్రాక్టు పొందిన డిజైన్టెక్ సిస్టమ్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (డిటిఎస్పిఎల్) ప్రతినిధులతో సహా పలువురు నిందితుల పేర్లను పేర్కొంది. బూటకపు ఇన్వాయిస్లను ఉపయోగించి, బహుళ-స్థాయి లావాదేవీల ద్వారా ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేసి, నిధులను పక్కదారి పట్టించారని వారిపై ఆరోపించింది.
ఈ కుంభకోణంలో నాయుడుకు ఎలాంటి పాత్ర లేదని సీఐడీ మరియు ఈడీ నివేదిక దాఖలు చేసిన తర్వాత, ప్రత్యేక కోర్టు ముఖ్యమంత్రిపై కేసును మూసివేసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. ఈ నెల ప్రారంభంలో, ప్రత్యేక కోర్టు న్యాయమూర్తి భాస్కర రావు, నాయుడుపై ఉన్న మరో కేసును మూసివేశారు. ఇది 2014 మరియు 2019 మధ్య డిస్టిలరీలకు అనుమతులు మంజూరు చేయడంలో జరిగిన అవకతవకలకు సంబంధించినది.
ఆ కేసులో కూడా, సీఐడీ నాయుడుకు వ్యతిరేకంగా ఎలాంటి ఆధారాలు లభించలేదని చెబుతూ ఒక నివేదికను దాఖలు చేసింది. ఇదే ఏజెన్సీ గతంలో డిస్టిలరీల ప్రమోటర్లకు అనుకూలంగా వ్యవహరించడం ద్వారా ఖజానాకు ₹1,000 కోట్ల నష్టం కలిగించారని ఆయనపై ఆరోపణలు చేసింది.
ప్రత్యేక కోర్టు ఉత్తర్వుల పరంపర ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది ఆసక్తికరంగా, ప్రత్యేక కోర్టు ముందు విచారణకు వస్తున్న కేసులు మరియు జారీ అవుతున్న ఉత్తర్వులు న్యాయ, రాజకీయ వర్గాలలో ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్లో, ఇదే న్యాయమూర్తి గత వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి ప్రభుత్వంలోని కీలక అధికారులపై నాయుడు ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన మద్యం కేసులో ముగ్గురు ప్రధాన నిందితులకు డిఫాల్ట్ బెయిల్ మంజూరు చేశారు.
ఆ ముగ్గురిలో గత ప్రభుత్వ హయాంలో ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయంలో పనిచేసిన ఐఏఎస్ అధికారి కె ధనుంజయ రెడ్డి, జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఆఫీసర్ ఆన్ స్పెషల్ డ్యూటీ పి కృష్ణ మోహన్ రెడ్డి, మరియు జగన్ కుటుంబానికి చెందిన భారతి సిమెంట్స్లో డైరెక్టర్గా ఉన్న బాలాజీ గోవిందప్ప ఉన్నారు.
వీరితో పాటు మరికొందరిపై కూడా లంచాలు తీసుకోవడానికి అనుకూలమైన విధానాన్ని రూపొందించారని ఆరోపణలు వచ్చాయి, ఈ లంచాల మొత్తం ₹3,000 కోట్లకు పైగా ఉంటుందని చెబుతున్నారు. దీనికి సంబంధించి కొన్ని ఎవిడెన్స్ కూడా లభ్యమయ్యాయి .
వీరు మే 2025లో అరెస్టు చేశారు మరియు వారికి డిఫాల్ట్ బెయిల్ మంజూరు చేయడానికి ముందు మూడు నెలలకు పైగా జైలులో గడిపారు. ఆ తర్వాత హైకోర్టు బెయిల్ను సస్పెండ్ చేయడంతో, నిందితులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు.
సెప్టెంబర్ 7న న్యాయమూర్తి భాస్కర రావు అధికారులకు బెయిల్ మంజూరు చేసిన వెంటనే, అధికార టీడీపీ సానుభూతిపరులమని చెప్పుకుంటున్న వారి నుండి సోషల్ మీడియాలో ఆయనపై విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. న్యాయస్థానాలు , న్యాయమూర్తులు కేసుల విషయంలో విమర్శలు రావడం సహజమే అయినా . .. ఇలాంటి కేసులలో అత్యంత జాగ్రత్తగా పరిశీలన చేసి తీర్పులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది . ఇలాంటివే కాదు . . ఏ కేసు అయినా నిర్భయంగా , నిస్పక్షపాతంగా , నిర్మొహమాటంగా తీర్పులు ఇవ్వాలి .
కూటమి అధికారం చేపట్టి 20 నెలలు కావస్తున్నా . .. పేదల కోసం నిర్మించిన టిడ్ కో ఇళ్ల పంపిణీ పై ఇంకా మీనమేషాలు లెక్కిస్తున్నారు .
పేదల సొంతింటి కల సాకారం చేసేలా కూటమి ప్రభుత్వం అడుగులు వేస్తోంది.. అంటూ ప్రతిసారి హడావుడి చేస్తున్నారు తప్ప ఆచరణంలో జాప్యం అవుతోంది . . టీడీపీ హయాంలో ప్రారంభించిన టిడ్కో ఇళ్లను పూర్తిచేసి లబ్ధిదారులకు అందజేసేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటే బెటర్ . . ఇప్పటికే ఇళ్లలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు అంచనాలు రూపొందించింది.
టిడ్కో ఇళ్లను పూర్తి చేసేందుకు చర్యలు: కూటమి ప్రభుత్వం టిడ్కో ఇళ్ల నిర్మాణాలు పూర్తి చేసేందుకు చర్యలు చేపట్టింది. జనం నుంచి వ్యతిరేఖత వస్తున్నా నేపథ్యంలో వచ్చే ఏడాది 2026 జూన్ నాటికల్లా టిడ్కో ఇళ్లను లబ్దిదారులకు అందజేస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటించి0డి . ఇప్పటికే జిల్లాలో ఏ ఏ ప్రాంతాల్లో ఏ స్థితిలో ఇళ్లు ఉన్నాయి? వాటి పూర్తికి ఎంత బడ్జెట్ అవసరం తదితర అంశాలతో పూర్తి నివేదికను అధికారులు సిద్ధం చేశారు.
