భారతదేశ తలసరి ఆదాయ ర్యాంకింగ్స్లో దక్షిణ రాష్ట్రాలు మరోసారి అగ్రస్థానంలో నిలబడ్డాయి . ఈ విషయాన్ని ఆర్బిఐ గణాంకాలు చూపుతున్నాయి. ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తలసరి నికర రాష్ట్ర దేశీయ ఉత్పత్తి ₹3,87,623తో తెలంగాణ, దేశంలో ఢిల్లీ తర్వాత రెండో స్థానంలో ఉంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వారి ‘హ్యాండ్బుక్ ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆన్ ఇండియన్ స్టేట్స్ 2024–25’ గణాంకాల ప్రకారం, తలసరి ఆదాయంలో దక్షిణ రాష్ట్రాలు భారతదేశంలో అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతున్నాయి. జాతీయ ర్యాంకింగ్లో అగ్ర స్థానాల్లో ఎక్కువ భాగం ఈ రాష్ట్రాలే ఆక్రమించి, పెద్ద ఉత్తరాసి రాష్ట్రాల కంటే చాలా ముందువరుసలో ఉండటం గమనార్హం .
జాతీయ స్థాయిలో మొదటి 10 స్థానాల్లో ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాలుఈ ర్యా0కింగ్ లో చోటు దక్కించుకున్నాయి . ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తలసరి నికర రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (NSDP) ₹3,87,623తో తెలంగాణ, ఢిల్లీ తర్వాత దేశంలో రెండో స్థానంలో ఉంది.
ఆ తర్వాత కర్ణాటక ₹3,80,906, తమిళనాడు ₹3,61,619, కేరళ ₹3,08,338 మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వరుసగా ఉన్నాయి.
దీనికి విరుద్ధంగా, పెద్ద ఉత్తర రాష్ట్రాలు చాలా దిగువ స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఉత్పత్తి పరంగా భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన మహారాష్ట్ర, తలసరి NSDP ₹3,09,340తో ఆరో స్థానంలో ఉంది.
మధ్యప్రదేశ్ ₹1,52,615తో 22వ స్థానంలో, ఉత్తరప్రదేశ్ ₹1,08,572తో 24వ స్థానంలో మరియు బీహార్ ₹69,321తో అన్ని రాష్ట్రాలలో చివరి స్థానంలో ఉన్నాయి. అత్యధిక ర్యాంకు పొందిన దక్షిణ రాష్ట్రానికి మరియు బీహార్కు మధ్య వ్యత్యాసం ఐదు రెట్లకు పైగా ఉంది.
తమిళనాడు మరియు కర్ణాటక దక్షిణ భారతదేశ ఆర్థిక కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తమిళనాడు నికర రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (NSDP) ₹27,92,49,598 లక్షలుగా ఉంది, కర్ణాటక ₹26,03,94,756 లక్షలతో దానికి దగ్గరగా ఉంది.
తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి, వాటి NSDPలు వరుసగా ₹14,87,03,908 లక్షలు మరియు ₹14,22,99,773 లక్షలు. కేరళ ₹11,11,22,940 లక్షలతో ఆ తర్వాతి స్థానంలో ఉంది. దీనికి విరుద్ధంగా, దేశంలోనే అతిపెద్ద రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన మహారాష్ట్ర, ₹39,57,31,855 లక్షల నికర రాష్ట్ర దేశీయ ఉత్పత్తి (NSDP)తో, తలసరి NSDP ₹3,09,340గా ఉంది, ఇది కేరళ కంటే కొద్దిగా మాత్రమే ఎక్కువగా ఉంది.
తమిళనాడు మరియు కర్ణాటకతో పోల్చదగిన ₹26,00,00,416 లక్షల NSDP ఉన్న ఉత్తరప్రదేశ్, తలసరి ఆదాయం కేవలం ₹1,08,572గా నమోదు చేసింది, ఇది దేశంలోనే అత్యల్పంగా నమోదుకావడం గమనార్హం . .
మధ్యప్రదేశ్ యొక్క NSDP ₹13,46,24,492 లక్షలుగా ఉంది, ఇది స్థూలంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణకు సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని తలసరి ఆదాయం ₹1,52,615 వద్ద గణనీయంగా తక్కువగా ఉంది.
బీహార్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ₹8,99,02,050 లక్షలతో చిన్నదిగా ఉంది మరియు ఇది దేశవ్యాప్తంగా అత్యల్ప తలసరి NSDP అయిన ₹69,321కి దారితీసింది. ఆర్థిక ఆరోగ్యం మరియు రాబడి దక్షిణ రాష్ట్రాలలో, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో తమిళనాడు మరియు కర్ణాటక సొంత పన్ను వసూళ్లు వరుసగా ₹1,95,173 కోట్లు మరియు ₹1,89,893 కోట్లుగా ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత తెలంగాణ ₹1,38,181 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹1,09,789 కోట్లు మరియు కేరళ ₹84,884 కోట్లతో ఉన్నాయి.
ఈ సంవత్సరానికి తమిళనాడు ఆర్థిక లోటు ₹1,08,690 కోట్లుగా ఉంది, ఇది ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యధికం. కర్ణాటక లోటు ₹82,981 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹68,743 కోట్లు, తెలంగాణ ₹49,255 కోట్లు మరియు కేరళ ₹44,529 కోట్లుగా ఉంది.
ఈ లోటులో కొంత భాగాన్ని పూడ్చడానికి, తమిళనాడు ఈ కాలంలో మార్కెట్ నుండి ₹50,000 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹44,000 కోట్లు, తెలంగాణ ₹31,500 కోట్లు మరియు కేరళ ₹24,253 కోట్లు సమీకరించాయి. కర్ణాటక ₹3,000 కోట్లు సమీకరించింది.
ఉత్తరాదిలో, మహారాష్ట్ర పన్ను వసూళ్లు మిగిలిన వాటి కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. రాష్ట్రం రూ. 3,42,919 కోట్ల సొంత పన్ను ఆదాయాన్ని మరియు రూ. 1,10,355 కోట్ల ద్రవ్య లోటును నివేదించింది. ఏప్రిల్ మరియు సెప్టెంబర్ మధ్య కాలంలో ఇది మార్కెట్ నుండి రూ. 64,000 కోట్లు సమీకరించింది.
ఉత్తరప్రదేశ్ రూ. 2,70,432 కోట్ల సొంత పన్ను ఆదాయాన్ని మరియు రూ. 86,531 కోట్ల ద్రవ్య లోటును నివేదించగా, ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్ కాలంలో ఎలాంటి మార్కెట్ రుణాలను తీసుకోలేదు.
మధ్యప్రదేశ్ పన్ను వసూళ్లు రూ. 1,02,097 కోట్లుగా ఉండగా, ద్రవ్య లోటు రూ. 62,564 కోట్లు మరియు మార్కెట్ రుణాలు రూ. 15,000 కోట్లుగా ఉన్నాయి.
బీహార్ రూ. 54,300 కోట్ల సొంత పన్ను ఆదాయాన్ని నివేదించింది, రూ. 29,095 కోట్ల ద్రవ్య లోటును ఎదుర్కొంది మరియు మార్కెట్ నుండి రూ. 12,000 కోట్లు సమీకరించింది.
గుజరాత్ సొంత పన్ను ఆదాయం రూ. 1,48,950 కోట్లుగా ఉండగా, ద్రవ్య లోటు రూ. 51,917 కోట్లు మరియు మార్కెట్ రుణాలు రూ. 4,500 కోట్లుగా ఉన్నాయి.
2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణం చాలా దక్షిణ రాష్ట్రాలలో సాపేక్షంగా అదుపులోనే ఉంది. దక్షిణ రాష్ట్రాలలో తెలంగాణ అత్యల్ప సగటు ద్రవ్యోల్బణం 3.7 శాతంగా నమోదు చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు గుజరాత్ రెండూ 4.4 శాతంగా, తమిళనాడు 4.7 శాతంగా మరియు కర్ణాటక 4.9 శాతంగా ఉన్నాయి. కేరళలో దక్షిణ భారతదేశంలోనే అత్యధికంగా 5.9 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది.
ఉత్తర భారతదేశంలో, బీహార్లో అత్యధికంగా 6.0 శాతం ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది, ఆ తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్లో 5.3 శాతం, మహారాష్ట్రలో 4.1 శాతం మరియు మధ్యప్రదేశ్లో 4.7 శాతం నమోదైంది.
పేదరికం విషయంలో కేరళ ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది. NFHS-5 (2019–21) ఆధారంగా దాని బహుమితీయ పేదరిక తలసరి నిష్పత్తి కేవలం 0.55 శాతం, ఇది జాబితా చేయబడిన అన్ని రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యల్పం.
తమిళనాడు 2.20 శాతంతో తర్వాతి స్థానంలో ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో పేదరిక స్థాయిలు వరుసగా 6.06 శాతం మరియు 5.88 శాతంగా నమోదయ్యాయి, అయితే కర్ణాటకలో ఇది 7.58 శాతంగా ఉంది. అయినప్పటికీ, ఈ ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాలలో పేదరిక స్థాయిలు చాలా రాష్ట్రాలలో కనిపించే స్థాయిల కంటే చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి.
ఉత్తరాదిలో, బీహార్లో అత్యధికంగా 33.76 శాతం పేదరికం నమోదైంది, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ కంటే ఆరు రెట్లు, కేరళ స్థాయి కంటే అరవై రెట్లకు పైగా ఉంది.
ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో ఉత్తరప్రదేశ్ 22.93 శాతంతో, మధ్యప్రదేశ్ 20.63 శాతంతో మరియు గుజరాత్ 11.66 శాతంతో ఉన్నాయి. మహారాష్ట్ర 7.81 శాతంతో ఉత్తరాది రాష్ట్రాలలో చాలా వాటి కంటే మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, కేరళ మరియు తమిళనాడు కంటే వెనుకబడి ఉంది.
2019–20 ఆర్థిక సంవత్సరానికి అందుబాటులో ఉన్న తాజా డేటాను ఉపయోగించి చూస్తే, ఆరోగ్యంపై ప్రభుత్వ వ్యయంలో స్పష్టమైన ప్రాంతీయ వ్యత్యాసం కనిపించడం లేదు. తమిళనాడు ఆరోగ్యంపై ₹13,012 కోట్లు ఖర్చు చేసింది, ఇది దక్షిణ రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యధికం. ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో కర్ణాటక ₹9,474 కోట్లతో, ఆంధ్రప్రదేశ్ ₹7,941 కోట్లతో, కేరళ ₹7,539 కోట్లతో మరియు తెలంగాణ ₹7,304 కోట్లతో ఉన్నాయి.
ఉత్తరాదిలో, ఉత్తరప్రదేశ్ ఆరోగ్యంపై ₹20,250 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు నివేదించింది, ఇది జనాభా పరిమాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ, ఈ 10 రాష్ట్రాలలోకెల్లా అత్యధికం. మహారాష్ట్ర ₹14,756 కోట్లు, గుజరాత్ ₹10,396 కోట్లు, మధ్యప్రదేశ్ ₹9,673 కోట్లు మరియు బీహార్ ₹8,079 కోట్లు ఖర్చు చేశాయి.
నారా లోకేష్ కి ప్రధాని మోదీ ఎనలేని ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వెనుక కారణం >???
నారా లోకేష్ . ఏపీ ఐటీ , విద్యాశాఖ మంత్రి. ఒక రాష్ట్ర మంత్రికి సాక్షాత్తు దేశ ప్రధాని , అందునా వరల్డ్ పాపులర్ లీడర్ మోడీ . .. ప్రత్యకంగా చూపుతున్న అభిమానం వెనుక ఏదైనా వ్యూహం ఉందా ?
నారా లోకేష్ పట్ల ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చూపిస్తున్న శ్రద్ధ, అభిమానం, ఆత్మీయతల వెనుక కారణం ఏమై ఉండొచ్చు . దీని వెనుక విస్తృతమైన వ్యూహం కనబడుతోందని రాజకీయ విశ్లేషకులు వేస్తున్న అంచనా ఏ మేరకు వాస్తవికతకు తగ్గారగా ఉంది . . మిత్రపక్షాల్లో తర్వాతి తరం నాయకులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా కూటమిని బలోపేతం చేసుకోవడం దీని లక్ష్యం. ఈ నమూనాకు బీహార్ నేత చిరాగ్ పాశ్వాన్ ఒక ఉదాహరణ. ఆయన మోదీ పట్ల పూర్తి విధేయత ప్రదర్శించారు. ప్రధాని పాదాలకు నమస్కరించారు. బదులుగా మోదీ ఆయన్ను ఆలింగనం చేసుకుని ఆశీర్వదించారు. ఫలితంగా చిరాగ్కు కీలకమైన కేంద్ర మంత్రి పదవి లభించింది. ఆయన పార్టీకి 5 ఎంపీలు ఉన్నారు.
మరోవైపు రాష్ట్రీయ లోక్ దళ్ నేత జయంత్ చౌదరి తాత, మాజీ ప్రధాని చరణ్ సింగ్కు భారత రత్న ప్రకటించారు. దీంతో జయంత్ ఎన్డీఏకు మద్దతు పలికారు. ఆయన పార్టీకి ఇద్దరు ఎంపీలు ఉన్నారు. ఇది రాజకీయ వారసత్వాలను గౌరవిస్తూ, వారిని కలుపుకుపోయే ఎత్తుగడ.
2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ 240 స్థానాలకే పరిమితమైంది. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అవసరమైన 272 మార్కును అందుకోలేకపోయింది. దీంతో ఎన్డీఏ భాగస్వామ్య పక్షాలపై ఆధారపడక తప్పలేదు. 16 మంది ఎంపీలతో తెలుగుదేశం పార్టీ కూటమిలో రెండో అతిపెద్ద పక్షంగా అవతరించింది. ఈ పరిణామం వల్ల చంద్రబాబు నాయుడు జాతీయ రాజకీయాల్లో (మరోసారి) కింగ్మేకర్ అయ్యారు. ప్రభుత్వ మనుగడకు టీడీపీ మద్దతు ఇప్పుడు అత్యంత కీలకం. ఈ నేపథ్యంలో టీడీపీతో సంబంధాలను పటిష్టం చేసుకోవడం బీజేపీకి తప్పనిసరి. అందుకే ఆ పార్టీ భవిష్యత్ నాయకుడైన లోకేష్కు మోదీ అంత ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. ఇది భవిష్యత్తు కోసం వేస్తున్న ఒక వ్యూహాత్మక అడుగు.
లోకేష్ తన రాజకీయ బ్రాండ్ను సాంకేతికత, పెట్టుబడుల ఆకర్షణపై నిర్మించుకున్నారు. విశాఖపట్నంలో ₹1500 కోట్లతో ఏఐ ఎడ్జ్ డేటా సెంటర్ ఏర్పాటుకు శంకుస్థాపన చేశారు. పెట్టుబడుల కోసం లండన్, సింగపూర్ వంటి నగరాల్లో సమావేశాలు నిర్వహించారు. ఆయన అభివృద్ధి మంత్రం, మోదీ ‘వికసిత భారత్’ ఆశయానికి దగ్గరగా ఉంది. కేంద్రంలో మోదీ, రాష్ట్రంలో చంద్రబాబు పాలనను “డబుల్ ఇంజిన్ బుల్లెట్ ట్రైన్ సర్కార్” అని లోకేష్ అభివర్ణించారు. మోదీ నాయకత్వాన్ని, ఆయన దార్శనికతను బహిరంగంగా ప్రశంసించారు. ఈ విధేయత, విధాన సారూప్యత మోదీకి నచ్చింది. అందుకే కర్నూలు సభలో లోకేష్ దూరంగా నిలబడితే, “ఇక్కడికి రా” అని ఆత్మీయంగా పిలిచారు. ఈ బహిరంగ ఆమోదం లోకేష్కు జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది.
ప్రభుత్వ మనుగడకు 16 మంది ఎంపీలున్న టీడీపీ అత్యంత కీలకం. అందుకే లోకేష్కు ప్రాధాన్యం ఎక్కువ. చిరాగ్ బంధం వ్యక్తిగత విధేయతపై ఆధారపడితే, లోకేష్తో బంధం విధానాల ఏకీభావనపై కూడా నిలిచింది.లోకేష్ను ప్రశంసించడం ద్వారా, అభివృద్ధి రాజకీయాలు చేసే వారసులకు తన మద్దతు ఉంటుందని మోదీ ఇతర ప్రాంతీయ పార్టీలకు సందేశం పంపుతున్నారు. ఇది సంకీర్ణ రాజకీయాల కొత్త నమూనా. వ్యక్తిగత ఆభిమానం వెనుక పక్కా రాజకీయ ప్రయోజనాలు దాగి ఉన్నాయి.
మోదీ-లోకేష్ బంధం వెనుక స్పష్టమైన రాజకీయ లెక్కలున్నాయి. ఇది ఒక సహజీవన సంబంధం. ప్రభుత్వ స్థిరత్వం కోసం మోదీకి లోకేష్ అవసరం. జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు, కేంద్రం మద్దతు కోసం లోకేష్కు మోదీ ఆశీస్సులు అవసరం. లోకేష్ తదుపరి ముఖ్యమంత్రి కావచ్చనే సంకేతాలను ప్రధాని పరోక్షంగా ఇచ్చారని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.
పుత్రోత్సాహానికి మించిన విజయం ఏ తండ్రకీ వుండదు. మోదీ అపురూపమైన ఈ మానవ సంబందపు ఆనందాన్ని చంద్రబాబు నాయుడికి ఇస్తున్నారు, మోడీ చేస్తున్న ఈ లాజిక్కు గురించి ఎవరు ఏమి చర్చుకున్నా … దేశరాజకీయ పరిస్తుతులలో పెను మార్పునకు కారణం అవుతుందా > అనేదానిపై కూడా అనేక అంచనాలు నెలకొన్నాయి .
భారత్ రాజకీయాలలో RSS పాత్ర అత్యంత కీలకం. ప్రయోగాత్మకం. అంతకుమించి పెనుమార్పునకు కారణమ్ . రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ ఎస్ ఎస్) శతాబ్ది ఉత్సవాలు భారత సామాజిక-రాజకీయ రంగంలో ఒక పెద్ద ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ కు సంకేతం. ఒకప్పటి వివాదాస్పద సంస్థ ఇప్పుడు దేశ పాలక వ్యవస్థలో గట్టిగా స్థిరపడుతోంది.
రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్. ఇది హిందుత్వ ఆధారిత స్వచ్ఛంద సంస్థ. 1925లో విజయదశమి రోజున మహారాష్ట్ర నాగ్పూర్లో కేశవ్ బలిరామ్ హెడ్గేవార్ దీనిని స్థాపించారు. హిందూ క్రమశిక్షణ, ఏకీకరణ పెంపొందించడం, హిందూ రాష్ట్ర స్థాపన దీని ప్రధాన లక్ష్యం. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో కాంగ్రెస్ వైఖరిపై హెడ్గేవార్ విభేదించారు. ముస్లింల ఖిలాఫత్ ఉద్యమానికి కాంగ్రెస్ మద్దతు ఇవ్వడంపై ఆయన విముఖత చూపారు.
ఈ శతాబ్ది ఉత్సవాల వేదిక నాగ్పూర్. దీనికి చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది.ఆర్ ఎస్ ఎస్ స్థాపన కేంద్రం నాగ్పూరే. ఈ శతాబ్ది వేడుకలు మహాత్మా గాంధీ జయంతి, డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ బౌద్ధంలోకి మారిన రోజు (ధమ్మచక్ర ప్రవర్తన దినం) తో ఏకకాలంలో రావడం గమనార్హం.
గాంధేయవాదం, అంబేద్కర్ వాదం, హిందుత్వ… ఈ మూడు ఆలోచనా స్రవంతులు దేశ రాజకీయ వ్యక్తిత్వాన్ని రూపొందించాయి. నాగ్పూర్ ఈ మూడు వారసత్వాలకు కేంద్రంగా నిలిచింది.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ స్వయంసేవక్. ఆయన ఢిల్లీ వేడుకల్లో ముఖ్య అతిథిగా పాల్గొన్నారు. ఈ శతాబ్ది ప్రయాణాన్ని ఆయన త్యాగం, నిస్వార్థ సేవ, దేశ నిర్మాణం, క్రమశిక్షణకు ఉదాహరణగా అభివర్ణించారు. ఆర్ ఎస్ ఎస్ శాఖలు ‘యజ్ఞ వేదీస్’ వంటివని కొనియాడారు.
సంఘ్ శతాబ్దికి గుర్తుగా భారత ప్రభుత్వం ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంప్, ₹100 నాణెం విడుదల చేసింది. నాణెంపై ‘భారత్ మాత’ చిత్రం ఉంది. స్వతంత్ర భారతదేశ చరిత్రలో కరెన్సీపై భారత్ మాత చిత్రం ఇదే మొదటిది.
ఆర్ ఎస్ ఎస్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద స్వచ్ఛంద సంస్థగా ఎదిగింది. విద్య, సామాజిక సేవ, గిరిజన సంక్షేమం, మహిళా సాధికారత వంటి అన్ని రంగాల్లో దాని అనుబంధ సంస్థలు విస్తరించాయి. పాలక పార్టీ బీజేపీ, అతిపెద్ద కార్మిక సంఘం బిఎంఎస్ , అతిపెద్ద విద్యార్థి సంస్థ ఎబివిపి, విద్యా భారతి పాఠశాల వ్యవస్థ సంఫ్ పరివార్లో భాగమే. ఆర్ ఎస్ ఎస్ లక్ష్యం భారతదేశాన్ని కేవలం సమృద్ధ దేశంగానే కాకుండా, ‘నైతిక, సాంస్కృతిక విశ్వగురువుగా’ మార్చడం. దీనికి ‘నేషన్ ఫస్ట్’ సిద్ధాంతమే పునాది.
అయితే, ఈ వేడుకలపై ప్రతిపక్షాలు తీవ్ర విమర్శలు చేశాయి. ఈ గౌరవం రాజ్యాంగాన్ని అవమానించడమే అని కాంగ్రెస్, సీపీఎం ఖండించాయి. ఆర్ ఎస్ ఎస్ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి దూరంగా ఉండి, బ్రిటిష్ వారికి సహకరించిందని కాంగ్రెస్ ఆరోపించింది. మహాత్మా గాంధీ హత్య తర్వాత సర్దార్ పటేల్ సంస్థను నిషేధించిన విషయాన్ని కూడా గుర్తు చేశారు.
అంటరానితనంపై పోరాటం చేస్తున్నామని సంఘ్ వాదిస్తున్నా , ఇది అగ్రకులాల ఆధిపత్యంలో ఉందనే విమర్శ ఉంది. చరిత్రను వక్రీకరించి పాఠ్యాంశాలను ‘కాషాయీకరణ’కు ప్రయత్నిస్తున్నారనే విమర్శలు తీవ్రంగా ఉన్నాయి.
ఈ శతాబ్ది మైలురాయి సంఘ్ సైద్ధాంతిక, సంస్థాగత విజయాన్ని స్థిరీకరించింది. భవిష్యత్తులో దేశ జాతీయ కథనంపై దాని పట్టు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అంతరిక్ష రంగంలో ప్రపంచం మనవైపు ఆసక్తిగా చూస్తోంది . దీనికి కారణం భారత్ మరింత దూకుడుగా ముందుకెళ్తోంది. 2035 నాటికి సొంతగా అంతరిక్ష కేంద్రం ఏర్పాటు చేయాలని భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) నిశ్చయించుకుంది. అందులో భాగంగా తాజాగా ‘భారతీయ అంతరిక్ష్ స్టేషన్ (BAS)’ నమూనాను తాజాగా విడుదల చేసింది. దిల్లీలోని భారత మండపంలో శుక్రవారం నుంచి నేషనల్ స్పేస్ డే వేడుకలు ప్రారంభమయ్యాయి.
ప్రస్తుతం అంతరిక్షంలో రెండు స్పేస్ స్టేషన్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. అవి :
ఐదు దేశాల స్పేస్ ఏజెన్సీలు సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్న ‘ఇంటర్నేషనల్ స్పేస్ స్టేషన్’ (ఐఎస్ఎస్)
చైనా సొంతంగా నిర్మించుకున్న తియాంగాంగ్ స్పేస్ స్టేషన్.
2035 సంవసరం నాటికి భారత్ కూడా సొంతంగా 5 మాడ్యుల్స్తో ‘భారతీయ అంతరిక్ష్ స్టేషన్’ను నిర్మించాలని కృతనిశ్చయంతో ఉంది. 2028 నాటికి తొలి మాడ్యుల్ను నింగిలోకి పంపించడానికి ఇస్రో ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసింది.
10 టన్నుల బరువున్న మాడ్యూల్ బాస్-1 మాడ్యుల్ సుమారుగా 10 టన్నులు ఉండవచ్చని అంచనా. దీనిని భూమికి 450 కి.మీ ఎత్తులో ఇస్రో ప్రవేశపెట్టనుంది. ఇందులో దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన ఇన్విరాన్మెంటల్ కంట్రోల్ అండ్ లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్(ఈసీఎల్ఎస్ఎస్), భారత్ డాకింగ్ సిస్టమ్, భారత్ బెర్తింగ్ మెకానిజమ్, ఆటోమెటెడ్ హ్యాచ్ సిస్టమ్తోపాటు మరిన్ని సౌకర్యాలు ఉంటాయని సమాచారం. అంతరిక్షం, ఔషధాలు, గ్రహాంతర అన్వేషణకు ఈ బాస్-1 మాడ్యుల్ వేదిక కానుంది.
40 అంతస్తుల భవనమంత ఎత్తైన రాకెట్ నిర్మాణం “అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో ప్రపంచ దేశాలు అబ్బురపడేలా భారత్ అద్భుత ప్రగతి సాధించింది. ప్రస్తుతం 40 అంతస్తుల భవనమంత ఎత్తు ఉండే రాకెట్ను నిర్మిస్తున్నాం. భవిష్యత్తులో నౌకాదళం కోసం ప్రత్యేక ఉపగ్రహం ప్రయోగించనున్నాం” అని ఇస్రో ఛైర్మన్ డాక్టర్ వి.నారాయణన్ అన్నారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో మంగళవారం జరిగిన 84వ స్నాతకోత్సవంలో, గవర్నర్ జిష్ణుదేవ్ వర్మ చేతుల మీదుగా ఆయన గౌరవ డాక్టరేట్ ‘డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్’ అందుకున్నారు.
ఈ సందర్భంగా వి . నారాయణన్ మాట్లాడారు . “రష్యా, అమెరికాలకు దీటుగా మనం ఉపగ్రహాలు ప్రయోగిస్తున్నాం. యూఎస్కు చెందిన 6,500 కిలోల కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించనున్నాం. రానున్న 10 ఏళ్లలో భారత్ సొంతంగా అంతరిక్ష కేంద్రం నిర్మించనుంది. తొలిసారిగా శుక్రగ్రహంపై ప్రయోగాలు చేస్తున్నది మనమే. ఇస్రో పరిశోధనల లక్ష్యం- కర్షకులు, కార్మికులు సహా ప్రజలందరి దైనందిన జీవితాల్లో వెలుగు నింపడమే” అని అయన స్పష్టం చేసారు .
మేధావుల చర్చలలో జాతీయ స్థాయి డిబేట్ … సరికొత్త సూచనలు . .
భారత ఉపరాష్ట్రపతి, రాజ్యసభ చైర్మన్ జగదీప్ ధన్ఖడ్ తన పదవికి ఆకస్మికంగా రాజీనామా చేయడం జాతీయ రాజకీయాల్లో ఒక చర్చను మొదలుపెట్టింది. “ఆరోగ్య కారణాలు” అని రాజీనామా పేర్కొన్నప్పటికీ, దీని వెనుక బీజేపీ అధిష్టానం వైఖరితో విభేదాలు, రాజ్యాంగ పదవికి జరిగిన అవమానమే అసలు కారణమనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.
ఈ అనూహ్య పరిణామం ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలో ఒక పెద్ద అంతర్గత తిరుగుబాటుకు సంకేతమంటూ, రాజ్యాంగ సంస్థల స్వయంప్రతిపత్తిపై దేశవ్యాప్తంగా కొత్త చర్చకు దారితీసింది.
వర్షాకాల పార్లమెంట్ సమావేశాల నిర్వహణలో భాగంగా, ఇద్దరు న్యాయమూర్తులపై అభిశంసన తీర్మానాలను ప్రవేశపెట్టాలని బీజేపీ నిర్ణయించింది. అయితే, రాజ్యసభ చైర్మన్ హోదాలో ఉన్న ధన్ఖడ్, ఈ విషయంలో ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా కాకుండా స్వతంత్ర వైఖరిని ప్రదర్శించారు. ముఖ్యంగా, జస్టిస్ శేఖర్ యాదవ్ అభిశంసన ప్రతిపాదనలో సాంకేతిక లోపాలున్నాయని బహిరంగంగా వ్యాఖ్యానించడమే కాకుండా, ఆ తీర్మానాలను సభలో లిస్ట్ చేయాలని పార్లమెంట్ సెక్రటరీ జనరల్ను ఆదేశించారు. చైర్మన్ తీసుకున్న ఈ ఏకపక్ష నిర్ణయం బీజేపీ అధిష్టానానికి తీవ్ర ఆగ్రహం తెప్పించింది.
ధన్ఖడ్ వైఖరికి ప్రతిగా, బీజేపీ తన అసంతృప్తిని పరోక్షంగా కానీ బలంగా కానీ తెలియజేసింది. పార్లమెంటరీ ఎజెండాను నిర్ణయించే కీలకమైన బిజినెస్ అడ్వయిజరీ కమిటీ (BAC) సమావేశానికి పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరణ్ రిజిజు, బీజేపీ అధ్యక్షుడు జేపీ నడ్డా ఇద్దరూ గైర్హాజరయ్యారు. చైర్మన్కు కనీస ముందస్తు సమాచారం లేకుండా జరిగిన ఈ చర్యను ధన్ఖడ్ తీవ్ర అవమానంగా, తన ఆత్మగౌరవానికి భంగంగా భావించారు. రాజ్యాంగబద్ధమైన తన విధులకు అడ్డుకట్ట వేయడాన్ని సహించలేక, మౌనంగా వైదొలగాలని నిర్ణయించుకున్నట్టు స్పష్టమవుతోంది.
ఇటీవల గుండెకు స్టెంట్ వేయించుకున్నప్పటికీ, ఆయన చురుగ్గా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్నారని, జైపూర్ పర్యటనకు కూడా సిద్ధమయ్యారని, కాబట్టి “ఆరోగ్య కారణం” అనేది గౌరవంగా తప్పుకోవడానికి చూపిన ఒక సాకు మాత్రమేనని రాజకీయ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
పదేళ్ల తర్వాత స్పష్టమైన మెజారిటీ లేకుండా, మిత్రపక్షాల మద్దతుతో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసిన బీజేపీకి ధన్ఖడ్ రాజీనామా ఒక గట్టి హెచ్చరిక లాంటిది. మెజారిటీ ఉంది కదా అని రాజ్యాంగ పదవులను, వాటి నిబంధనలను తేలికగా తీసుకోకూడదని, సంకీర్ణ ధర్మాన్ని, రాజ్యాంగ విలువలను గౌరవించాలని ఈ సంఘటన ఒక బలమైన సందేశం పంపింది.
బీజేపీ నియమించిన వ్యక్తే, ఆ పార్టీ వైఖరిని నిరసిస్తూ పదవిని త్యజించడం, ఒకరకంగా ఇది తీవ్రమైన అంతర్గత తిరుగుబాటుగానే పరిగణించాలి.
ఒకప్పుడు ధన్ఖడ్ పక్షపాత వైఖరితో ఉన్నారని ఆయనపై అవిశ్వాసం ప్రకటించిన కాంగ్రెస్, ఇప్పుడు ఆయనను “విలువలకు కట్టుబడిన వ్యక్తి” అని ప్రశంసించడం వారి అవకాశవాద రాజకీయాలకు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది.
ధన్ ఖడ్ రాజీనామా ఉపసంహరింపచేసే బాధ్యత ప్రధానమంత్రిదే అని కాంగ్రెస్ ఓపెన్ గా చేసిన విన్నపంలో “మీరు నియమించిన వ్యక్తినే మీరు ఒప్పించలేకపోతున్నారు” అనే దెప్పిపోటు కూడా వుంది.
ప్రస్తుతం, ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ముందు కొత్త ఉపరాష్ట్రపతిని ఎన్నుకోవాల్సిన తక్షణ సవాలు నిలిచింది. “ఒకే దేశం, ఒకే ఎన్నికలు” వంటి కీలక బిల్లులను రాజ్యసభలో ఆమోదింపజేసుకోవాలంటే, సభను సమర్థవంతంగా నడిపించే చైర్మన్ పాత్ర అత్యంత కీలకం. ఈ ఎంపిక కోసం మిత్రపక్షాలైన టీడీపీ, జేడీయూలతో విస్తృత సంప్రదింపులు జరపడం బీజేపీకి తప్పనిసరి.
జగదీప్ ధన్ఖడ్ రాజకీయ ప్రస్థానం ఇక్కడితో ముగియదని, ఉత్తర భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా జాట్ సామాజిక వర్గం రైతుల ప్రతినిధిగా ఆయన ఒక కొత్త రాజకీయ ఇన్నింగ్స్ ప్రారంభించే అవకాశాలున్నాయని అభిప్రాయాలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఆయన రాజీనామా భారత రాజకీయాల్లో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది, రాబోయే రోజుల్లో దీని పర్యవసానాలు ఎలా ఉంటాయో వేచి చూడాలి.
రిటైర్మెంట్ తర్వాత వేదాలు , ఉపనిషత్తులు చదువుతారట … నేచురల్ ఫార్మింగ్ చేస్తారట
అమిత్ షా . . కేంద్ర హోంశాఖ మంత్రి. ప్రధాని మోడీ తర్వాత బీజేపీలోనూ, కేంద్ర సర్కార్ లోనూ సెకండ్ ప్లేస్ లో ఉన్న అమిత్ షా తీసుకున్న నిర్ణయం దేశమంతా చర్చకు తెరతీసింది .
‘‘రిటైర్మెంట్ తర్వాత వేదాలు, ఉపనిషత్తులు చదవాలని కోరికగా ఉంది . ప్రకృతి వ్యవసాయానికీ కొంత సమయాన్ని కేటాంయిచాలనుకుంటున్నాను . రసాయన ఎరువులు , పురుగుమందులతో పండించే పంటలతో జీవనశైలి రోగాలైన బీపీ, డయాబెటిస్, థైరాయిడ్తో పాటు ప్రాణాంతక క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఫర్టిలైజర్ల వాడకంపై రైతు సోదరులంతా సామూహికంగా ఆలోచించాల్సి ఉంది. బలమైన నిర్ణయం తీసుకోవాలి . ప్రకృతి వ్యవసాయంతో శరీరాన్ని వ్యాధులకు దూరంగా ఉంచడంతోపాటు వ్యవసాయ ఉత్పాదకత పెరుగుతుంది.” అని అమిత్ షా తన రిటర్మెంట్ ప్రకటన సందర్బంగా చెప్పుకొచ్చారు .
మరో సహకార ఉద్యమం రావాలి . కేంద్ర సహకార శాఖ నాలుగో ఆవిర్భావ దినోత్సవం నేపథ్యంలో సహకార్ సమ్మేళన్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. మిల్క్ క్యాపిటల్ ఆఫ్ ఇండియాగా పేరొందిన గుజరాత్లోని ఆనంద్లో చేపట్టిన కార్యక్రమానికి అమిత్ షా తోపాటు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి భూపేంద్ర పటేల్ పాల్గొన్నారు. అమూల్ డెయిరీకి సంబంధించిన అభివృద్ధి పనులను ప్రారంభించారు. పీపుల్, పీఏసీఎస్, ప్లాట్ఫాం, పాలసీ, ప్రాస్పరిటీతో కూడిన కోపరేటివ్ ఉద్యమం దేశవ్యాప్తంగా రావాలని పిలుపునిచ్చారు.సహకార శాఖ మంత్రిగా తన ప్రయాణం ఎంతో అద్భుతంగా ఉందని అమిత్ షా తెలిపారు. సహకార రంగం వల్ల అనేక మంది రైతులు తమ ఉత్పత్తులను మార్కెట్లో అమ్ముకునేలా సాయ పడిందని గుర్తు చేశారు. ‘‘హోంశాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టినప్పుడు ముఖ్యమైన శాఖ ఇచ్చారని అందరూ అన్నారు. కానీ, నేను మాత్రం సహకారశాఖ మంత్రి బాధ్యతలు అప్పగించినప్పుడు హోంశాఖ కంటే పెద్ద శాఖ ఇచ్చారని భావించా. ఎందుకంటే ఈ శాఖ దేశంలోని పేదలు, రైతులు, గ్రామాలు, పశుసంపద కోసం పనిచేస్తుంది’’ అని కేంద్ర మంత్రి వెల్లడించారు.
