అలసిపోతున్నారా? ఎందుకంటే…

by Rama Chandra P | Jul 16, 2025 | ఆరోగ్యం

పెద్ద కారణాలు లేకుండా అలసిపోతున్నారు… కానీ ఎందుకో తెలియదు: సై0టిస్టులు ఆందోళనక వ్యక్తం చేస్తున్నారు

రోజూ సగటున 7 గంటలు నిద్రపోతున్నప్పటికీ ఎక్కువ సమయం అలసిపోయినట్లు అనిపించింది, ఎందుకంటే స్థిరమైన డిజిటల్ మల్టీ టాస్కింగ్ మెదడును హైపర్ విజిలెన్స్ స్థితిలో ఉంచుతుంది.

విద్యార్థుల నుండి వివిధ రంగాల నిపుణుల వరకు – ప్రజలు శారీరక అలసట లేదా బర్నౌట్‌తో సంబంధం లేని నిరంతర, పరిసర అలసటకు మూల కారణాలు అన్వేషించేందుకు నిపుణుల బృందం శాస్త్రవేత్తలు సిద్ధమయ్యారు . ప్రముఖ న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ అరవింద్ కుమార్ అటువంటి సందర్భాలలో పెరుగుదలను ధృవీకరిస్తూ, ఇది అన్ని వయసుల వ్యక్తులను ప్రభావితం చేస్తుందని పేర్కొన్నారు. “ఎయిర్‌ప్లేన్ మోడ్”లో ఉండటంతో పోల్చబడిన ఈ మానసిక అలసట నిశ్శబ్దంగా, విస్తృత పోరాటంగా మారుతోంది

స్పష్టమైన కారణం లేనప్పుడు కూడా, వయస్సు సమూహాలు మరియు వృత్తులలో పెరుగుతున్న సంఖ్యలో ప్రజలు కదలని అలసటను నివేదిస్తున్నారు. “ఇది శారీరక అలసట కాదు” అని ప్రముఖ డిజైన్ కన్సల్టెంట్ అయిన శిల్పా రామ్ చెపుతున్నారు .

కొత్తగా అలసిపోయినవారు
హైదరాబాద్‌ కన్సల్టెంట్ న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ ఒకరు మాట్లాడుతూ . .. ఈ ఫిర్యాదులతో వచ్చే రోగుల సంఖ్య పెరుగుతోందని అంగీకరిస్తున్నారు. “అవును, స్పష్టమైన కారణం లేకుండా అధికంగా మరియు నిరంతరం అలసిపోయినట్లు అనిపించడం సర్వసాధారణం. చాలా మంది వ్యక్తులు నిర్దిష్ట కారణాన్ని గుర్తించలేనప్పుడు కూడా ఈ అనుభూతులను అనుభవిస్తున్నట్లు నివేదిస్తున్నారు. ఈ ధోరణి ఇటీవలి సంవత్సరాలలో మరింత గుర్తించదగినదిగా మారింది, ఇది వయస్సు మరియు నేపథ్యాలలో ప్రజలను ప్రభావితం చేస్తుంది.”

మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు దీనిని “యాంబియంట్ ఓవర్‌వర్” అని పిలుస్తున్నారు – ఈ పదం ట్రామా సైకాలజీ నుండి తీసుకోబడింది కానీ ఇప్పుడు రోజువారీ జీవితంలో ప్రతిధ్వనిని కనుగొంటోంది.

“ఇది సాంప్రదాయ బర్నౌట్ కాదు, ఇక్కడ కారణ-ప్రభావ గొలుసు ఉంటుంది. ఇది మరింత కృత్రిమమైనది,” అని మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు అంటున్నారు. “ప్రజలు పనిచేస్తున్నారు, కానీ వారు సజీవంగా ఉన్నట్లు భావించడం లేదు,” అని కౌన్సెలింగ్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ వందన అంటున్నారు
ఆర్థిక అభద్రత మరియు పెరుగుతున్న జీవన వ్యయాల నుండి స్థిరమైన సోషల్ మీడియా పోలికల వరకు, నేడు ప్రజలు దానిని గ్రహించకుండానే ఒత్తిడిని గ్రహిస్తున్నారు.

ఈ పెరుగుతున్న భావోద్వేగ మరియు మానసిక అలసట కార్పొరేట్ కార్మికులకే పరిమితం కాదు. కళాశాల విద్యార్థులు, గృహిణులు, ఫ్రీలాన్సర్లు, ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్మికులు – అందరూ తక్కువ బ్యాటరీతో నడుస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది. మరియు దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి తర్వాత వచ్చే బర్నౌట్ మాదిరిగా కాకుండా, ఈ రకమైన అలసట పరిసరంగా అనిపిస్తుంది – ఎల్లప్పుడూ నేపథ్య శబ్దం లాగా ఉంటుంది.

విశ్రాంతి అనేది ఉత్పాదకత లేనిదిగా భావించే లూప్‌లో ప్రజలు చిక్కుకుపోయారని ఆయన వివరించారు. “నిరంతర డిజిటల్ శబ్దం – సోషల్ మీడియా, నోటిఫికేషన్, వార్తల చక్రాల నుండి సమాచార ఓవర్‌లోడ్ మెదడును నింపుతుంది, ఒత్తిడిని పెంచుతుంది మరియు దృష్టిని విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది.

అధ్యయనాలు అధిక స్క్రీన్ సమయం (చాలా మందికి రోజుకు సగటున 7-10 గంటలు) డోపమైన్ నియంత్రణకు అంతరాయం కలిగిస్తుందని అనేక పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి .

ఈ పెరుగుతున్న భావోద్వేగ మరియు మానసిక అలసట కార్పొరేట్ కార్మికులకే పరిమితం కాదు. కళాశాల విద్యార్థులు, గృహిణులు, ఫ్రీలాన్సర్లు, ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్మికులు – అందరూ తక్కువ బ్యాటరీతో నడుస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది. మరియు దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి తర్వాత వచ్చే బర్నౌట్ మాదిరిగా కాకుండా, ఈ రకమైన అలసట పరిసరంగా అనిపిస్తుంది – ఎల్లప్పుడూ నేపథ్య శబ్దం లాగా ఉంటుంది.

. “నా జీవితంలో ఎటువంటి సంక్షోభం లేదు. ఆర్ధికంగా మంచి స్థితిలో ఉన్నాను . కానీ నేను ఎప్పుడూ ఏదో ఒకదాని కోసం ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగానే నాకు అనిపిస్తుంది. నేను ధ్యానం చేస్తాను, చికిత్సకు వెళ్తాను, కానీ నిస్తేజమైన అలసట మాత్రం తగ్గడంలేదు . ..” అని హైదరాబాద్ సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ ఒకరు అభిప్రాయపడ్డారు .

భారతదేశంలోని అర్బన్ మెంటల్ హెల్త్ సెంటర్ 2024లో నిర్వహించిన సర్వేలో, ఐదు ప్రధాన మహానగరాలలో 67 శాతం మంది ప్రతివాదులు రాత్రికి సగటున 7 గంటలు నిద్రపోయినప్పటికీ, తాము ‘ఎక్కువ సమయం’ అలసిపోయినట్లు చెప్పారని కనుగొన్నారు.

ఈ నిరంతర అలసట భావన, ఆధునిక జీవితంలో భావోద్వేగ విచ్ఛిన్నత వల్ల మరింత తీవ్రమవుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇమెయిల్‌లు, వార్తల నవీకరణలు, కుటుంబ సందేశాలు, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ మధ్య స్థిరమైన సందర్భ మార్పిడి – మెదడును హైపర్‌విజిలెంట్ స్థితికి నెట్టివేస్తుంది.

డిజిటల్ మితిమీరిన వినియోగం పని-జీవిత సరిహద్దులను అస్పష్టం చేయడం మరియు సమాచార ఓవర్‌లోడ్‌ను సృష్టించడం ద్వారా ఒత్తిడిని పెంచుతుందని డాక్టర్ అశ్విని వాదిస్తున్నారు. “ఇది ఒత్తిడి-ప్రతిస్పందన వ్యవస్థను క్రమబద్ధీకరించగలదు, భావోద్వేగ అలసటకు ఆజ్యం పోస్తుంది.”

ఒంటరితనం డేంజర్
గుంపులో కూడా, చాలామంది ఒంటరిగా ఉన్నట్లు భావిస్తారు. మరియు మనోరోగ వైద్యుల ప్రకారం, అది అత్యంత భారం కావచ్చు. COVID మహమ్మారి రోజుల నుండి ప్రారంభమైన రిమోట్‌గా పనిచేసే సంస్కృతి కూడా సహాయపడటం లేదని డాక్టర్ కులకర్ణి చెప్పుకొచ్చారు . “ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ 24/7 వారి స్క్రీన్‌లలో తమ ఇన్‌బాక్స్‌లను తనిఖీ చేస్తూ ఉంటారు. ఇటువంటి సామాజిక డిస్‌కనెక్షన్ కూడా పెద్ద పాత్ర పోషిస్తుంది ” అని ఆయన అన్నారు. ఒంటరితనం మరియు బలహీనమైన సమాజ సంబంధాల పర్యవసానంగా ఒంటరితనం పెరుగుతోంది.

“భారతదేశంలో, మేము సమాజ-ఆధారిత సంస్కృతుల నుండి వచ్చాము” అని మనోరోగ వైద్యుడు డాక్టర్ అశ్విని అన్నారు. “కానీ పట్టణ జీవితం ఆ మద్దతు వ్యవస్థను క్షీణింపజేసింది. ప్రజలకు 500 వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నాయి కానీ అవి విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు కాల్ చేయడానికి ఎవరూ లేరు.”

పరిస్కారం . ..?
ఈ రకమైన అలసట కేవలం సెలవులు లేదా ఎక్కువసేపు నిద్రపోవడం ద్వారా పరిష్కరించబడదు. నిపుణులు చిన్న, స్థిరమైన పద్ధతులను సూచిస్తున్నారు:

• నెమ్మదిగా శ్వాసలు తీసుకోవాలి .
• విరామం ఇచ్చి శ్వాస తీసుకోండి: నెమ్మదిగా, లోతైన శ్వాస నాడీ వ్యవస్థను ప్రశాంతపరుస్తుంది మరియు తక్షణ ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.

సరిహద్దులను నిర్ణయించండి: నో చెప్పడం నేర్చుకోండి మరియు మీ భారాన్ని తగ్గించడానికి వీలైనప్పుడల్లా పనులను అప్పగించండి.

నిద్రకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వండి: క్రమం తప్పకుండా నిద్ర షెడ్యూల్‌ను నిర్వహించండి మరియు విశ్రాంతి వాతావరణాన్ని సృష్టించండి.

అభిరుచిని విచ్ఛిన్నం చేయండి: పెద్ద పనులను చిన్న, నిర్వహించదగిన దశలుగా విభజించండి, తద్వారా మీరు మునిగిపోయినట్లు అనిపించదు.

వార్తలు మరియు డూమ్ స్క్రోలింగ్‌ను పరిమితం చేయండి.

మీ రోజులో “ఉత్పాదకత లేదు” అనే జోన్‌ను నిర్మించుకోండి.

వివరణలు అవసరం లేని వ్యక్తులతో సమయం గడపండి.

“మీరు ఈ రోజు ఏమి చేసారు?” స్థానంలో “మీరు నిజంగా ఎలా భావిస్తున్నారు?” అనే దానితో భర్తీ చేయండి. మెడిటేషన్ అలవాటు చేసుకుంటే 42 రోజులలో మీ సమస్య చాలా వరకు పరిస్కారం అవుతుంది .