శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన ‘గండికోట’కు మహర్దశ రానుంది. ఈ చారిత్రక ప్రాంతానికి పూర్వ వైభవం తెచ్చేందుకు కేంద్ర, రాష్ట్రాలు చొరవ చూపుతున్నాయి.
300 అడుగత్తున నిటారుగా ఉండే ఇసుక రాతి కొండలు.. రెండు కొండల మధ్య పెన్నా నది సవ్వడులు.. , మరోవైపు ప్రాచీన చరితకు సాక్ష్యంగా నిలిచే వెయ్యేళ్ళ నాటి కోట.. పునాది లేకుండానే టన్నుల బరువుండే పెద్ద పెద్ద రాళ్లతో శత్రు దుర్భేద్యంగా నిర్మించిన కోట గోడ.. . ప్రకృతి ప్రేమికులకు నయనానందం కలిగించే అపురూప దృశ్యాలు. ఒక్కసారి అడుగుపెడితే.. ‘’గండికోట’’ అందాలను ఎవరైనా మనసారా ఆస్వాదించాల్సిందే.
ఎర్రమల కొండల మధ్య ఒంపులు తిరుగుతూ గలగల పారే పెన్నా నది అందాలు ప్రకృతి ప్రేమికులను కనువిందు చేస్తాయ్. నదికి ఇరువైపుల ఉన్న ఎత్తైన కొండలపై సూర్యకాంతి పడినపుడు అద్భుత దృశ్యం ఆవిష్కృతం అవుతుంది. అంతలోనే మబ్బులు కమ్మేస్తాయ్. ఈ వెలుగు-నీడల దోబూచులాట పర్యాటకులకు వీనుల విందు.
ఇంత పెద్ద పెద్ద రాళ్లను ఇంత అందంగా ఎవరు పేర్చారు? అనిపించేలా కొండలను ఆనుకుని ఉన్న బండరాళ్లు.. ఈ ప్రాంతానికి పర్యాటక వన్నె తీసుకువచ్చాయి.
గ్రాండ్ కాన్యన్ ఆఫ్ ఇండియా
‘గ్రాండ్ కాన్యన్’… అమెరికాలో అరిజోనా రాష్ట్రంలో Colorado river, దాని చుట్టూ ఎత్తైన ప్రదేశం… ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచింది. యునెస్కో గుర్తింపు కూడా పొందింది.
‘గండికోట’లో ఎత్తైన కొండల మధ్య గలగలపారే పెన్నా అందాలు కూడా గ్రాండ్ కాన్యన్ ను పోలి ఉంటాయని అంటుంటారు. అందుకే ‘గండికోట’ను “గ్రాండ్ కాన్యన్ ఆఫ్ ఇండియా” గా అభివర్ణిస్తూ ఉంటారు. అమెరికాలో గ్రాండ్ కాన్యన్ లో మాదిరిగా సాహసక్రీడల ఏర్పాటుకు గండికోట ప్రాంతం ఎంతో అనువైనదిగా పర్యాటక శాఖ గుర్తించింది.
కేంద్రమంత్రి పెమ్మసాని చొరవతో…
వేల సంవత్సరాల చరిత్రకు ఆనవాళ్లుగా మిగిలి ఉన్న ‘గండికోట’ చారిత్రక వైభవాన్ని ఈ తరానికి అందించేందుకు పాలకులు సంకల్పంతో ఉన్నారు. కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మరియు సమాచార ప్రసారాల శాఖ సహాయ మంత్రి పెమ్మసాని చంద్ర శేఖర్ పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖతో పలుమార్లు సంప్రదింపులు జరిపి ‘’గండికోట’’కు నిధుల మంజూరుకు కీలకంగా వ్యవహరించారు. కేంద్రమంత్రిగా సొంత రాష్ట్రానికి నిధులు తీసుకురావాలన్న తాపత్రయంతో పాటు… గండికోట ప్రాంతాన్ని ‘పెమ్మసాని’ వంశీయులు 400 ఏళ్లపాటు పాలించిన చారిత్రక నేపథ్యం ఉంది. తమ వంశీయుల చరిత్రను తర్వాత తరాల వారికి చూపించుకోవాలన్న ఉద్దేశ్యం కూడా ఉండొచ్చు. ఇది పక్కనపెడితే రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధికి ఇది ఎంతగానో దోహదపడనుంది.
“గొప్ప చారిత్రక నేపథ్యం ఉన్న ప్రాంతం గండికోట. పెమ్మసాని పూర్వీకులు 300-400 సంవత్సరాలపాటు మిలటరీలో క్రియాశీలకంగా వ్యవహరించారు. పెమ్మసాని నాయకాస్ గండికోట పాలకులుగా కూడా దక్షిణ భారతదేశంలో పేరుగాంచారు.. ఇది పర్సనల్ గా కూడా నాకు ముఖ్యమే. గండికోట పర్యాటక అభివృద్ధితో రాయలసీమ ప్రాంతానికి పూర్వ వైభవం, ఈ ప్రాంత వాసులకు ఉపాధి అవకాశాలు వస్తాయ్” అని స్థానికులు ఆనందం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
- ఫ్రెంచ్ యాత్రికుడు టావెర్నియర్ క్రీ. శ . 1652లో గండికోటకు విజిట్ చేసి.. దీనిని హంపితో పోల్చదగిన వారసత్వ ప్రదేశంగా అభివర్ణించారు.
- కేంద్రం ఇచ్చే నిధులతో పర్యాటక అభివృద్ధితో.. గండికోట దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా ఉద్భవించనుంది.
- గండికోటకు పాలించిన రాజవంశీయులు ఈ కోటలో 12 దేవాలయాలు నిర్మించగా.. మాధవరాయ మరియు రఘునాథ దేవాలయాలు మాత్రమే ప్రస్తుతం మిగిలి ఉన్నాయి. ఈ కోట శిథిలావస్థలో ఉన్నప్పటికీ గండికోట యొక్క అద్భుతమైన గత వైభవం ఈ కట్టడాలతో మనకు కనిపిస్తూనే ఉంటుంది.
- గండికోట సినిమా, సీరియల్స్, వెబ్ సిరీస్ షూట్లకు లొకేషన్గా మారింది.
- వచ్చే ఏడాది మార్చిలో సీప్లేన్ సర్వీసును ప్రారంభించడం వంటి కార్యక్రమాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్లాన్ చేస్తోంది.
- ఇరు వైపుల ఎత్తైన కొండలు, మధ్యలో నుంచి కొండల్ని చీల్చుకుంటూ 7 కిలో మీటర్ల మేర ప్రవహించే పెన్నా నదిలో బోటు షికారు, కొండలలో ట్రెక్కింగ్, ప్యారాచూట్ సాయంతో చేసే సాహసాలకు కూడా గండికోట నెలవు కానుంది.
- సాహస క్రీడల్లో యువతకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు ‘గండికోట’ ప్రాంతం అత్యంత అనువైనదిగా గుర్తించారు. గండికోటలో ఇప్పటికే ఉన్న అడ్వాంచర్ స్పోర్ట్స్ అకాడమీ ని మరింత అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
చారిత్రక నేపథ్యం
క్రీ.శ. 1123 లో కాకరాజు అనే సామంత రాజు గండికోటకు నిర్మించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయ్. కాకతీయ రాజుల సామంత రాజులు, విజయనగర సామ్రాజ్య సామంత రాజులు, కళ్యాణ చోళులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించినట్లు చరిత్ర చెపుతుంది. పెమ్మసాని నాయకాస్ (శ్రీకృష్ణదేవరాయల సైన్యాధికారులు) కూడా కొంతకాలం గండికోటకు రాజధానిగా చేసుకుని గుత్తి, అనంతపురం తదితర రాయలసీమ ప్రాంతాన్ని పాలించారు.
క్రీ.శ. 1323లో మహ్మదీయుల దండయాత్రలో కాకతీయ సామ్రాజ్యం పతనమైన తరువాత గండికోట ప్రాంతం మహ్మదీయుల పాలన కిందకు వచ్చింది. ఆ సమయంలో గండికోటలో అనేక చారిత్రక కట్టడాలు కూల్చివేశారు.
క్రీ. శ . 1420-1448 మధ్య గండికోటకు పాలించిన తిమ్మనాయుడు ఈ కోటను శత్రు దుర్భేద్యంగా తీర్చిదిద్దారు. వీరతిమ్మనాయుడు, రామలింగనాయుడు తదితరుల ‘గండికోట’ పాలకులు రాయలసీమ ప్రాంతంలో కరవుకాటకాలను ఎదుర్కొనేందుకు ముందస్తు చర్యలు చేపట్టేవారు. కరవు నుంచి రాజ్య ప్రజలను కాపాడేందుకు లోతైన, భారీ చెరువుల నిర్మాణం చేపట్టడంతోపాటు,, ఆహార ధాన్యాల నిల్వల కోసం భారీ ధాన్యాగారాలు నిర్మించారు.
1652 లో Mir Jumla అనే ముస్లింరాజు గండికోటపై దండయాత్ర చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పటి పాలకుడైన చిన తిమ్మనాయుడు సాహసానికి తట్టుకోలేక వెనుతిరిగిన ముస్లిం రాజు, చిన తిమ్మనాయుడుని విష ప్రయోగంతో చంపినట్లు చరిత్ర ఆధారాలు ఉన్నాయి. చిన తిమ్మనాయుడు గండికోట చివరి రాజు.
అత్యంత సురక్షితమైన కోట ‘గండికోట’
గండికోట నిర్మించిన రాజులు ఎత్తైన కొండ ప్రాంతాన్ని ఎంచుకున్నారు. మూడు దుర్గాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ప్రకృతి సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడిన కొండలు, జలపాతాలు ఈ గండికోట ప్రాంతానికి సహజ రక్షణ కవచంగా అప్పట్లో ఉండేవి.
- జలదుర్గం: మూడు వైపుల నీటి ప్రవాహంతో కోతకు రక్షణ కల్పించే ఏర్పాట్లు
- వనదుర్గం: అడవులు ఎక్కువగా పెంచారు. శత్రువులు కోటలోకి ప్రవేశించకుండా అటవీ ప్రాంతంలో కందకాలు ఏర్పాటు చేసేవారు
- పర్వతదుర్గం: ఎత్తైన కొండపైన కోట ఉండటం వల్ల శత్రు సైన్యం చేరడం కష్టమవుతుందని ఈ ప్లాన్ తో నిర్మించారు. కింద నుంచి శత్రు సైన్యం కొండపైన కోటలోకి ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నం చేసే సమయంలో కోట లోపల నుంచి ‘గండికోట’ సైనికులు శత్రు సైన్యంపై ప్రతిదాడి చేసే వ్యూహంలో భాగంగా ఈ నిర్మణం చేపట్టారు.
వైయస్సార్ కడప జిల్లా జమ్మలమడుగుకు 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ‘గండికోట’ ఉంది. కర్ణాటక, తమిళనాడు, తెలంగాణ ప్రాంతాలకు గండికోట అందుబాటు దూరంలో ఉంటుంది.
- బెంగుళూరు నుంచి గండికోటకు 290 కిలోమీటర్లు
- చెన్నై నుంచి గండికోటకు 364 కిలో మీటర్లు
- హైదరాబాద్ నుంచి గండికోటకు 386 కిలో మీటర్లు.
- తిరుపతి నుంచి గండికోటకు.. 227 కిలో మీటర్ల దూరం ఉంది.
- కడప ఎయిర్ పోర్ట్ నుంచి గండికోటకు 75 కిలో మీటర్ల దూరం.
గండికోట పేరు వినగానే.. ఏభై, అరవై ఏళ్ల పైబడిన వయస్సు వారికి సీనియర్ ఎన్టీఆర్ నటించిన ‘’గండికోట రహస్యం’’ సినిమా తళుక్కున గుర్తు రావడం సహజం.
