అమరావతి రైతు ఇక్కట్లు తీరేనా ?

రాజధాని కోసం భూములు ఇచ్చిన రైతు సమస్యలపై కూటమి సర్కార్ ఫోకస్ పెట్టింది . దశాబ్దకాలంగా ఉన్న రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ప్రభుత్వం నిర్దిష్టమైన గడువులను విధించింది .
రాజధాని అభివృద్ధిని గ్రామ వికాసం నుండి వేరు చేయలేమని కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్ర శేఖర్ నొక్కి చెప్పారు.

కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ దశాబ్దాల నాటి రాజధాని ప్రాజెక్టును పునరుద్ధరించడానికి రంగంలోకి దిగిన తర్వాత, అమరావతిలో చాలా కాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న భూ సమీకరణ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక నెల గడువు విధించింది. ఆలస్యమైన అభివృద్ధి వల్ల కలిగే మానవ నష్టాన్ని పరిష్కరించడానికి ఇది ఒక అవసరమైన చర్య అని పేర్కొంటూ, ఈ కమిటీ 4,929 మంది లబ్ధిదారులకు బకాయిలతో సహా నెలకు ₹5,000 పింఛన్లను పునరుద్ధరించడానికి కూడా ఆమోదం తెలిపింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ అమరావతిలో కొత్త రాజధానిని నిర్మించడం ప్రారంభించి దశాబ్దం గడిచినా, ఈ ప్రాజెక్టు దీర్ఘకాలిక అనిశ్చితి, రాజకీయ తిరోగమనాలు మరియు నెరవేరని హామీలతో నిండి ఉంది.

అమరావతి పనులు నత్తనడకన సాగుండటం . .. కొన్ని చోట్లా అభివృద్ధి నిలిచిపోయి, రైతులలో అసహనం పెల్లుబికింది . దీంతో కేంద్ర మంత్రి పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్, రాష్ట్ర మున్సిపల్ పరిపాలన మంత్రి పి నారాయణ మరియు స్థానిక శాసనసభ్యుడు తెనాలి శ్రవణ్ కుమార్‌లతో కూడిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ ఇటీవల జోక్యం చేసుకోవడంతో, దీర్ఘకాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న భూ సమీకరణ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించే ప్రయత్నాలకు కొత్త ఊపు వచ్చింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిపాలనా మరియు ఆర్థిక కేంద్రంగా భావించబడిన అమరావతి రాజధాని ప్రాజెక్ట్, ఒకప్పుడు దాని ప్రతిష్టాత్మకమైన మరియు స్వచ్ఛంద ల్యాండ్ పూలింగ్ పథకం (LPS) కోసం జాతీయంగా నిలిచింది.

ఉమ్మడి గుంటూరు జిల్లాలో 29 గ్రామాల నుండి 33,240 ఎకరాల భూములు సమీకరించారు . అభివృద్ధి చెందిన నివాస మరియు వాణిజ్య ప్లాట్లు, వార్షికాలు, పెన్షన్లు మరియు ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాల కోసం రైతులు తమ ఆస్తులను వదులుకున్నారు.

డిసెంబర్ 13, శనివారం అమరావతిలోని CRDA కార్యాలయంలో జరిగిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ సమావేశంలో చంద్రశేఖర్ మాట్లాడుతూ, కేంద్రం అమరావతిని కేవలం రాష్ట్ర రాజధాని ప్రాజెక్టుగా మాత్రమే కాకుండా, మరింత దారి మళ్లించడానికి అనుమతించని జాతీయ నిబద్ధతగా చూస్తుందని నొక్కి చెప్పారు.

స్వచ్ఛందంగా తమ భూములను వదులుకున్న రైతులను నిస్సందేహంగా వదిలివేయకూడదని, “అమరావతిలో ఆలస్యం అయిన న్యాయం ఇప్పుడు నిర్ణీత కాలపరిమితిలో న్యాయం జరిగేలా చూడాలి” అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
2015లో అప్పటి తెలుగుదేశం పార్టీ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన LPS, బలవంతపు భూసేకరణకు మార్గదర్శక ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రశంసించబడింది.

రైతులకు చిన్న కానీ పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన ప్లాట్లు, సాధారణంగా 800 నుండి 1,200 చదరపు గజాల నివాస భూమి మరియు ఎకరానికి 450 చదరపు గజాల వరకు వాణిజ్య భూమిని, వార్షిక యాన్యుటీలు, పెన్షన్లు, నైపుణ్య శిక్షణ మరియు గ్రామ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు వాగ్దానం చేయబడింది.

అయితే, 2019లో ప్రభుత్వం మారిన తర్వాత, వైఎస్సార్‌సీపీ మూడు రాజధానుల నమూనాను ప్రతిపాదించడంతో ఈ ప్రాజెక్టు వేగం తగ్గింది, ఇది అమరావతి ప్రధాన అభివృద్ధిని సమర్థవంతంగా స్తంభింపజేసింది.

మౌలిక సదుపాయాల పనులు మందగించాయి, ప్లాట్ల అభివృద్ధి అసంపూర్ణంగా ఉంది, యాన్యుటీ చెల్లింపులు అంతరాయం కలిగింది మరియు వేలాది మందికి పెన్షన్లు నిలిపివేయబడ్డాయి.

ఆ తర్వాత రైతుల సుదీర్ఘ ఆందోళనలు, హైకోర్టులో కోర్టు పోరాటాలు మరియు ఇప్పటికే తమ ప్రాథమిక జీవనాధారాన్ని వదులుకున్న గ్రామాల్లో ఆర్థిక ఇబ్బందులు పెరుగుతున్నాయి.

ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి కాలపరిమితితో కూడిన ప్రయత్నం
ఇటీవలి సమీక్షా సమావేశంలో, మంత్రి చంద్రశేఖర్ తక్షణ గ్రౌండ్ లెవల్ తనిఖీలు, రీ-సర్వేలు మరియు ప్లాట్ వెరిఫికేషన్లతో ప్రారంభించి, అన్ని ల్యాండ్ పూలింగ్ ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఒక నెల గడువును నిర్ణయించినట్లు ప్రకటించారు.

ప్రభుత్వం ఫైల్ ఆధారిత నిర్ణయాలపై మాత్రమే ఆధారపడదని మరియు “పరిష్కరించబడని ప్రతి కేసును గ్రామం వారీగా క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలించాలి” అని ఆయన అన్నారు.

61,793 ప్లాట్లు రిజిస్టర్ చేయగా, 7,628 రిజిస్ట్రేషన్లు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయని అధికారులు కమిటీకి తెలియజేశారు. దాదాపు 700 మంది రైతులకు 921 ప్లాట్లు కేటాయించబడ్డాయి, అయితే సముపార్జన సంబంధిత సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయి.

వీరిలో 37 మంది రైతులు ప్రత్యామ్నాయ ప్లాట్లను కోరుతున్నారు, వీటిని ఇప్పుడు లాటరీ వ్యవస్థ ద్వారా కేటాయించనున్నారు. గతంలో జరిగిన ఫిర్యాదులు తరచుగా అసమానంగా వ్యవహరించబడుతున్నాయనే భావనల నుండి ఉత్పన్నమవుతాయని పేర్కొంటూ, విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడానికి కేటాయింపులలో న్యాయమైన విధానం అవసరమని చంద్రశేఖర్ గమనించారు.

ఏడు ఎకరాల వరకు కేటాయింపులు కోరుతున్న పెద్ద ఎత్తున భూమిని ఇచ్చిన వారికి ఇటువంటి కేసులు అదనపు సమయం పడుతుందని చెప్పబడింది, ఇది కొంతమంది రైతులలో అశాంతిని కలిగిస్తోంది.

ప్లాట్ కేటాయింపులకు మించి, కమిటీ గ్రామ అభివృద్ధిపై బలమైన ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. 26 ప్రధాన గ్రామాల్లో మౌలిక సదుపాయాల పనుల కోసం వివరణాత్మక ప్రాజెక్టు నివేదికలు తయారు చేయబడ్డాయి, త్వరలో టెండర్లు ఖరారు కానున్నాయి. ప్రణాళికాబద్ధమైన పనులలో కమ్యూనిటీ హాళ్లు, శ్మశానవాటికలు, తాగునీటి సరఫరా, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలు మరియు మెరుగైన పారిశుధ్య సేవలు ఉన్నాయి.

గ్రామాభివృద్ధి ప్రధానం
చంద్రశేఖర్ రాజధాని అభివృద్ధిని గ్రామాభివృద్ధి నుండి వేరు చేయలేమని నొక్కిచెప్పారు, “అమరావతి విశ్వసనీయతను ఆకాశహర్మ్యాల ద్వారా మాత్రమే కాకుండా, రాజధానిని సాధ్యం చేసిన గ్రామాల్లోని జీవన పరిస్థితుల ద్వారా కూడా అంచనా వేయవచ్చు” అని వాదించారు.

2024 నాటికి, పూల్ చేయబడిన భూములు చాలా వరకు బీడుగా పడి ఉన్నాయి, అయితే రోడ్లు, డ్రైనేజీ, తాగునీరు మరియు పారిశుధ్యం వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలు స్పష్టంగా కనిపించకుండా పోయాయి, ఇది ద్రోహం మరియు విధాన పక్షవాతం ఆరోపణలకు ఆజ్యం పోసింది.

టిడిపి నేతృత్వంలోని కూటమి తిరిగి వచ్చి ఒకే రాజధానిపై తిరిగి దృష్టి సారించడంతో, అమరావతి మరోసారి ప్రధాన వేదికగా మారింది.

ఏడు గ్రామాల నుండి 16,000 ఎకరాలకు పైగా భూమిని పూల్ చేయడం సజావుగా సాగింది, ఇది జాగ్రత్తగా రైతు సహకారాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. అయినప్పటికీ పరిష్కారం కాని దశ I సమస్యలు చర్చలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి.